Παράδοση Δίζυγου Βαδίσεως στο Ε.Κ.Α.Μ.Ε./Α.μ.Ε.Α. Αιγίου

Την Δευτέρα 5/1/2015, παραδώσαμε ένα δίζυγο βάδισης αποκατάστασης, στο Ε.Κ.Α.Μ.Ε./Α.μ.Ε.Α. Αιγίου, για τις ανάγκες του κέντρου! Ευχαριστούμε την Κυρία Αλεξανδροπούλου και όλους όσους συμμετέχουν στο πρόγραμμα που αφορά την συγκέντρωση πλαστικών καπακιών!

dizygo

ΕΚΑΜΕ

Στοχασμοί για το παιδί

Το πιο πλούσιο συναίσθημα στον κόσμο είναι να βιώνεις το θαύμα της ζωής μέσα από τα μάτια ενός παιδιού…

* Αν τα παιδιά σου νοιώθουν ασφάλεια, αγάπη και στοργή, είσαι ευτυχισμένος γονιός.

* Λυπάμαι που διακρίνω τον κακό εαυτό μου στην συμπεριφορά των παιδιών μου.

* Τα παιδιά έχουν περισσότερη ανάγκη από χάδια παρά από αντικείμενα.

* Θα πρέπει να αγαπάμε τα παιδιά μας γι’ αυτό που είναι κι όχι γι’ αυτό που θέλουμε να γίνουν.

* Όσο περισσότερο αισθάνεται ένα παιδί πως το εκτιμούν, τόσο σημαντικότερες θα είναι οι αξίες του στο μέλλον.

* Τα εγγόνια είναι η ανταμοιβή που μας δίνει ο Θεός για να υπομείνουμε τα γηρατειά.

* Δε μπορούμε να απαιτούμε από τα παιδιά μας ν’ ακολουθούν τις συμβουλές μας, ενώ εμείς περιμένουμε απ’ αυτά να παραβλέπουν κάποια κακά παραδείγματα που τους δίνουμε με τη συμπεριφορά μας.

* Αν το παιδί σου δε βρίσκει αγάπη και προσοχή στο σπίτι, θα τ’ αναζητήσει κάπου αλλού.

* Τα παιδιά είναι οι καλύτεροι δάσκαλοι δημιουργικότητας, επιμονής και αγάπης άνευ όρων.

* Η ενθάρρυνση από το γονιό, είτε από ένα καλό δάσκαλο, μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός παιδιού.

 

Πηγή: http://tro-ma-ktiko.blogspot.gr

Συγκλονιστικά μηνύματα για τον 14χρονο Πάνο που «έφυγε» τόσο άδικα

“Αα ρε πανο..πόσο γρήγορα περνάει ο καιρός… τι κι αν…. χρόνια πολλά..θα σε σκέφτομαι κάθε μέρα όταν ξυπνάω και κάθε βράδυ πριν κοιμηθώ!” γράφει μια φίλη του στον Πάνο Τζαβάρα που χάθηκε τόσο άδικα και τόσο τραγικά σε τροχαίο στο Ρίο τον περασμένο Μάιο.

Συγκλονιστικά μηνύματα για τον 14χρονο Πάνο που «έφυγε» τόσο άδικα

Η σελίδα του στο Facebook είναι κυριολεκτικά βομβαρδισμένη από μηνύματα μικρών και μεγάλων που σήμερα δεν ξέχασαν ότι ο μικρός Πανούλης είχε τα γεννέθλιά του. Θα γινόταν 15 χρόνων και θα πήγαινε στην Τρίτη Γυμνασίου.

Στο σημείο όπου άφησε την τελευταία του πνοή οι φίλοι και συμμαθητές έχουν αφήσει λουλούδια, αλλά και ένα κομμάτι από την καρδιά τους.

Διαβάστε μερικά απο τα τρυφερά λόγια των φίλων του:

“paνουλη μου θα στο πω κ απο εδω..σαν σημερα θα γινοσουν 15.. σημερα γιορταζει ολη η πλαση που υπηρξες πανω στη γη κ στεναχωριεται ταυτοχρονα που εφυγες νωρις απο αυτην..ισως να μην ταιριαζες εδω..ενας αγγελος δν ανηκει σε ενα κοσμο ατελης γεματο εγκληματα κ αδικιες..θελω να σου πω οτι εδωσα στην μητερα σου το μετταλιο μου που βγηκα πρωτη στο πανελληνιο..στο ειχα υποσχεθει κ εσυ μου ειχες πει να στο αφιερωσω.! οποτε το εκανα,τωρα ειναι στο μαξιλαρι σου να κοιμασαι καθε μερα μαζι του..επισης ελπιζω να ακους καθε βραδυ που σου λεω καληνυχτα κ ονειρα γλυκα!..

τελος,εγραψα ενα ποιημα για σενα κ το εδωσα στην οικογενεια σου να το βαλει καπου να το διαβαζεις!ελπιζω να σαρεσει!μακαρι να μπορουσες να με ξαναπεισ μικρη οπως καθε φορα αυτην την μερα επειδη με περνας 6 μερες!η μερα σημερα ειναι τοσο φωτεινη κ λαμπερη,μονο λιγο ψυχαλησε και ελπιζω να ειναι τα δακρυα σου απο χαρα απο τις ευχεσ! χρονια πολλα αγορακι μου,ειμαστε κοντα σου να το θυμασαι!σαγαπαω κ δν θα παψω να στο λεω!”

“Χρονια πολλα?!..

ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΓΙΝΟΤΑΝ!:|

Σ ΑΓΑΠΑΜΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ♥♥♥”

“ΧΡΌΝΙΑ ΠΟΛΛΆ ??? Μακάρι να μπορούσα να στο ευχηθώ !!!!! Έχουν περάσει 5 μήνες από τότε που έφυγες από κοντά μας , Αλλά είμαι σίγουρη ότι μας προσεχείς και θα συνεχίσεις να μας προσεχείς ,είσαι ένας πανέμορφος αγγελος που θα λάμπει για πάντα εκεί ψηλά !!!!!

Στο γράμμα που πήρες μαζί σου λέγαμε πολλά παρά πολλά αν το διαβασες θα κατάλαβες πόσο πολύ μας λείπεις και πόσο σε αγαπάμε κ ΌΤΙ ΔΕΝ ΕΊΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΣΕ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ.

Να θυμάσαι ότι οι καταστάσεις και τα πρόσωπα μπορεί να φύγουν ή να αλλάζουν , αλλά αυτό που μένει πάντα και πότε ΔΕΝ σβηνεται είναι ΟΙ ΑΝΑΜΝΉΣΕΙΣ !!!!!! 🙂 ♥

Σήμερα το βράδυ το αστέρι σου θα λάμπει σε όλο τον ουρανό και θα φωτίσει τις ψυχές μας !!!!!”

“σαν σημερα πριν απο 15 χρονια ηρ8ες στη ζωη.ισως σε αυτον τον κοσμο η ηλικια σου να σταματησε στα 14 χρονια μα εκει που εισαι τωρα ειμαι σιγουρη πως γιορταζεις τον 15ο χρονο σου.Εμεις ειμαστε χαρουμενοι σημερα σαν να ησουν εδω.Αλλωστε,οταν κλαιμε τα δακρυα δε μενουν,ε3ατμιζονται και φευγουν.Ετσι λοιπον και ο πονος με τον καιρο φευγει,”ε3ατμιζεται” και τη 8εση του παιρνει η ελπιδα πως αυτος που δεν ειναι διπλα μας(οπως το εννοουμε εμεις τουλαχιστον) ειναι καλα.Δυστυχως καμια φορα οταν αγαπαμε καποιον πρεπει να μα8ουμε να ζουμε χωρις αυτον.Για ολους 8α εισαι παντα εδω μην το 3εχνας αυτο.Σαν σημερα λοιπον γεννη8ηκες και εδωσες χαρα σε οσους ειχαν την τυχη να σε γνωρισουν για 14.5 ολοκληρα χρονια.Να προσεχεις αγγελε … ♥”

“σημερα γινεται 15 χρονων ο πιο λαμπερος αγγελος του κοσμου! χρονια σου πολλα πανο μου!:’) ελπιζω εκει στον παραδεισο να γιορτασεις τα γενεθλια σου οπως επιθυμεις!..προσεχε μας ολους απο εκει ψηλα αφου τωρα πια εισαι ο φυλακας αγγελος μας♥ μας λειπεις παρα πολυ ομως ξερουμε οτι μερικα χρονια θα τα ξαναπουμε..μεχρι τοτε θα ανυπομονω για την στιγμη εκεινη που θα σε εχωω στην αγκαλια μου!..μην ξεχνας οτι σε αγαπαμε παρα πολυ..κ οσοι σε γνωρισαμε μαθαμε πολλα απο σενα!..χρονια πολλα αγγελε μας♥ :’)”

“σου ευχομαι η ζωη σ να ειναι Παραδεισσενια…

τα ματια σ να φωτιζουν καθε σκοταδι…

κ μν σε νοιαζει για εμας…ακομα αντεχουμε …

βλεπουμε απο τα ματια της ψυχης σ…κ της λαμψης της…

Κ κατι αλλο…ενω δν σε ξερω…οταν ”εφυγες” σ ζητησα,,,

να προσεχεις τν αδερφουλα μ…ειναι πιο μικρη απο εσενα..

αλλα ειναι ενας αγγελος…οπως κ εσυ…

να την κρατας σφηχτα στην αγκαλια σου…φοβαται μονη της…

κ πες της…πως την αγαπαω…καλο παραδεισσο ψυχη μ! ♥”

“Αδερφέ μου ακόμα μια φορά θα σου πω πόσο πολύ σ’αγαπάω ♥ ♥ και θα σου ζητήσω να προσέχεις εκεί ψηλα! Σαν σήμερα πριν από 15 χρόνια ο κόσμος είδε έναν πραγματικό άγγελο τόσο όμορφο που ακόμα και ο θεός τον ήθελε για παρέα του αποκλειτηκά…ελπίζω να είσαι ευτυχισμένος και να με βλέπεις και να γελάς όπως τότε!! Μου έχεις λείψει δεν μπορώ να το αρνηθώ αλλά αφού ξέρω ότι μια μέρα θα τα ξαναπούμε οι δυο μας δεν ανυσηχώ! Από εμένα έχεις όλη την καρδιά μου και την αγάπη για δώρο γιατί μόνο αυτά έχω να σου προσφέρω…πρόσεχε την οικογένεια σου πάνω από όλα και όσους αγαπάς!! Αναπαύσου εν ειρήνη αδερφέ μου ♥ ♥ ♥…”

“Αφού δεν είσαι εδώ.. Κ βιάστηκαν να σβήσουν τα κεράκια σου.. Θα ανάψουμε όλοι ένα κεράκι για σένα.. Να ξέρεις ότι η φλόγα σου είναι αναμμένη και φωτίζει και ζεσταίνει τις καρδιές μας.. Σ’αγαπάμε αγοράκι μου!”

Διαβάστε επίσης:

Συγκλονιστικό γράμμα του Ανδρέα Δούρου στον 14χρονο νεκρό εγγονό του

Με ένα σπαρακτικό κείμενο ο βιομήχανος Ανδρέας Δούρος από την Πάτρα αποχαιρετά τον 14χρονο εγγονό του Πάνο Τζαβάρα που σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα.

Συγκλονιστικό γράμμα του Ανδρέα Δούρου στον 14χρονο νεκρό εγγονό του

Το τραγικό περιστατικό συνέβη όταν ο Πάνος επέστρεφε από το σχολείο μαζί με τον μικρότερο αδερφό του Ανδρέα και πήγαιναν σε κομμωτήριο της περιοχής.Αμφότεροι επέβαιναν στα ποδήλατά τους και μόλις είχαν διασχίσει τη γέφυρα κάτω από τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου του Ρίου.Τότε παρασύρθηκε από ένα τζιπ, με οδηγό μία γυναίκα, που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση. Το αποτέλεσμα ήταν ο 14χρονος να εκτοξευθεί πολλά μέτρα και να καταλήξει κάτω από τις ρόδες δύο αυτοκινήτων.

Ο μικρός «έφυγε» στις 19 Μαΐου μετά από πολυήμερη μάχη στην εντατική του Νοσοκομείου του Ρίου.

Ολόκληρη η επιστολή:

«Αγαπημένε μας,

Εδώ και είκοσι δύο μέρες η κάθε σκέψη μας αρχίζει με ένα «δεν».

Δεν θα ‘ρθει ο Πάνος μας, δεν θα μιλήσουμε, δεν θα παίξουμε, δεν θα γελάσουμε, δεν, δεν, δεν… Δεν υπάρχει πια, αλλά κυριαρχεί παντού γύρω μας: Στον νου μας, στις καρδιές μας, στα μάτια μας.

Αυτό μας το αγόρι, με το καθαρό βλέμμα, το ζεστό και γεμάτο φως γέλιο του.

Δεν υπάρχει πια ο αντράκος μας που είχε ωριμότητα και σοφία δυσανάλογα μεγαλύτερη από τα χρόνια του! Δεν υπάρχει πια αυτός ο σπάνιος συνδυασμός αποφασιστικότητας και ευαισθησίας μαζί.

Πάνο, αγαπημένε μας,

στη σύντομη αυτή ζωή σου διδαχτήκαμε πολλά από σένα. Από τη δύναμή σου και το πείσμα σου να μάχεσαι ακόμη και τότε που δεν είχες πιθανότητες νίκης. Αυτό το διαπιστώσαμε περίτρανα στις δεκαεπτά ολόκληρες μέρες που έδωσες τον άνισο αγώνα σου. Παρακολουθούσαμε έκπληκτοι τους αγώνες σου στα γήπεδα tennis, ενίοτε με μεγαλύτερους συναθλητές σου, με πόσο πάθος και αυτοπεποίθηση έπαιζες αλλά και με πόση αξιοπρέπεια δεχόσουν το όποιο αποτέλεσμα.

Παρακολουθούσαμε επίσης τις πρωτοβουλίες σου στο σχολειό, που ως πρόεδρος της τάξης μετέφερες διάφορα αιτήματα των συμμαθητών σου στους καθηγητές και όπως μας διαβεβαίωνε επαινώντας Σε η γυμνασιάρχης κυρία Αλεξανδρόπουλου, δυσκολευόταν να σε αντιμετωπίσει.

Γι’ αυτά σου τα χαρίσματα ήσουν αγαπητός στους καθηγητές σου, τους συμμαθητές σου, τους συναθλητές σου και σε όλους αυτούς που σε γνώρισαν από κοντά. Ομως, γλυκό μου αγόρι, εκείνο το μεσημέρι κοντά στον Αη Γιώργη στο Ρίο, κληρώθηκες, αγόρι μας, με έναν πολύ δύσκολο αντίπαλο! Εναν αντίπαλο που όπως απεδείχθη είχε με το μέρος του ΚΑΙ το θέλημα του Θεού ΚΑΙ της Παναγίας. Πώς ήταν δυνατό, λοιπόν, να τον κερδίσεις αυτόν τον αγώνα, λεβέντη μας;

Πώς ήταν δυνατό να σε βοηθήσει ο «πούκας» σου, που πάντα παίνευες για σπουδαίο και δυνατό;

Πώς ήταν δυνατό όλοι εμείς που σε λατρεύουμε να σε βοηθήσουμε να νικήσεις έναν τέτοιο αντίπαλο;

ΤΗΝ ΚΛΗΡΩΣΗ ΣΟΥ ΛΑΤΡΕΜΕΝΕ ΜΑΣ ΜΕ ΑΥΤΟ ΤΟΝ ΣΚΛΗΡΟ ΚΑΙ ΑΝΕΛΕΗΤΟ ΑΝΤΙΠΑΛΟ ΤΗΝ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ Η «ΚΥΡΙΑ ΜΕ ΤΟ ΤΖΙΠ», ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ ΑΛΛΟΠΡΟΣΑΛΛΑ, ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΑ, ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΚΑΙ -ΤΕΛΟΣ- ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΑ!

ΚΑΙ ΠΟΥ ΠΡΟΦΑΝΩΣ Η ΟΔΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΣΥΝΟΔΕΥΟΤΑΝ ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΛΛΕΣ ΑΜΑΡΤΩΛΕΣ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΕΙΣ, ΟΠΩΣ ΔΙΑΒΑΣΜΑ, ΓΡΑΨΙΜΟ, ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΑΙ ΑΛΛΑ… ΑΛΙΜΟΝΟ!!!

ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΣΕ ΝΑ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΕΙ, ΑΓΟΡΙ ΜΑΣ!

ΑΝΤΙΘΕΤΩΣ, ΣΟΥ ΚΑΤΑΦΕΡΕ ΕΝΑ ΛΥΣΣΑΛΕΟ ΧΤΥΠΗΜΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΕΚΠΛΗΚΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΔΕΡΦΟΥΛΗ ΣΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΑΡΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΩΝ.

Μετά από αυτό, όλοι εμείς που σε λατρεύουμε αγαπημένε μας απολογούμεθα!

Και κυρίως ΑΠΟΛΟΓΟΥΜΑΙ εγώ ο «πούκας» σου, που δεν μπόρεσα βλαστάρι μου να σε βοηθήσω ν’ αντιμετωπίσουμε μαζί αυτόν τον εφιαλτικό αντίπαλό σου, που σου επέβαλε ετσιθελικά η «κυρία με το τζιπ».

ΑΠΟΛΟΓΟΥΜΑΙ Αστέρι μου, και συγχρόνως σου ζητώ ένα πολύ μεγάλο συγγνώμη, τόσο από σένα όσο και από τη μανούλα σου, τον πατεράκο σου και τον Αντρίκο μας, που στάθηκα ανίκανος να σε βοηθήσω στον μεγάλο αγώνα που έδωσες για δεκαεπτά ολόκληρες μέρες!

Εμείς όλοι, η οικογένειά σου, οι συμμαθητές σου, οι φίλοι σου, οι συμπαίκτες, όπως ο Πλάτωνας, ο Βασίλης, ο Αλέξης, ο Χάρης, ο Σπύρος, ο Στάθης, ο Πέτρος, ο Γιούργκεν, η Σοφία, η Αθηνά, η Λυδία, η Αγγελική και τ’ άλλα παιδιά, στους οποίους έδωσες -αλλά και που έλαβες- τόση αγάπη, θα απαλύνουμε τον πόνο μας, αντλώντας κουράγιο ο ένας από τον άλλον. Αντλώντας κουράγιο από σένα τον ίδιο, που είσαι και θα μείνεις για πάντα ζωντανός και γελαστός στον νου και στην καρδιά μας. Επίσης, αντλούμε κουράγιο από την απλόχερη αγάπη και συμπαράσταση τόσων πολλών ανθρώπων, από τους οποίους παρά πολλοί μάς είναι άγνωστοι και τους ευχαριστούμε ακόμη μια φορά για την αμέριστη στήριξή τους.

ΜΟΝΟ «Η ΚΥΡΙΑ ΜΕ ΤΟ ΤΖΙΠ» ΔΕΝ ΚΑΤΑΔΕΧΤΗΚΕ ΝΑ ΔΕΙΞΕΙ ΟΥΤΕ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΨΗΓΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΑΣ, ΤΡΙΑΝΤΑ ΕΝΝΕΑ ΜΕΡΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΠΟΥ ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ ΣΕ ΤΣΑΚΙΣΕ, ΑΓΟΡΙ ΜΑΣ.

ΛΕΣ ΚΑΙ ΣΚΟΤΩΣΕ ΣΠΟΥΡΓΙΤΑΚΙ Ή ΚΑΝΕΝΑ ΓΑΤΑΚΙ…

Ας είναι ευλογημένη η οικογένειά της!

Θα ήθελα πολύ να διδαχτούμε, με αιτία εσένα λατρεμένε μας, πώς να δείχνουμε ο ένας στον άλλον την αγάπη και την αλληλεγγύη και σε άλλες στιγμές. Θα ήθελα πράγματι με αιτία εσένα, να γίνουμε πιο ευαίσθητοι απέναντι στα προβλήματα των συνανθρώπων μας. Ετσι, θα μπορούσαμε να σωθούμε έστω και την τελευταία στιγμή γιατί μας αναμένουν καιροί δύσκολοι.

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΔΕΝ ΣΕ ΓΝΩΡΙΖΑΝ… ΑΝΤΡΑΚΟ ΜΟΥ!

Ο Πάνος μας ήταν ένα αγόρι με πολλές αξίες, βαθιά ευαίσθητος και γεμάτος συναίσθημα, πρωτίστως με τους ανθρώπους και δευτερευόντως με όλα ανεξαιρέτως τα ζώα ακόμα και τα φυτά!

Δεν θα ξεχάσω ποτέ, όταν πριν σχεδόν ένα χρόνο, εγώ μαζί με τον αδερφούλη του τον Αντρίκο, που τον μάθαινα σκοποβολή, σκοτώσαμε με το αεροβόλο ένα πουλάκι. Μετά από λίγο κατέφθασε ο Πάνος στο σπίτι μας και όπως ήταν φυσικό, ο Αντρίκος τού διηγήθηκε το «ανδραγάθημά» μας δείχνοντας του το πουλί. Τι ήταν αυτό που είδα!!!

Γούρλωσε τα όμορφα μάτια του και με ύφος γεμάτο οργή μου είπε: «Ρε πούκα, είστε τρελοί;». Ανησύχησα – ταράχτηκα με την ευαισθησία του παιδιού μας και έσπευσα να δικαιολογηθώ ψεύτικα… «κατά λάθος Πάνο μου, δεν το θέλαμε…».

Επίσης, δεν μπορώ να περιγράψω τη χαρά που εισέπραττε όταν στα φανάρια ή όπου αλλού, προσφέραμε τον όβολό μας στους δεινοπαθούντες συνανθρώπους μας. Δεν σχολίαζε, πλην όμως έβλεπα στην έκφραση του προσώπου του, την τεράστια ικανοποίησή του και ενίοτε δεν παρέλειπε να μ’ επιβραβεύει με τον δικό του τρόπο, που δεν ήταν άλλος από ένα φιλικό χτύπημα στον ώμο… που τα ‘λεγε όλα!

Διδαχτήκαμε όλοι από το αγόρι μας ότι ναι μεν πρέπει να υπερασπίζουμε τους εαυτούς μας, αλλά κυρίως να υπερασπίζουμε την ψυχή μας, να επιμένουμε να τη διατηρούμε μακριά από την επιρροή της δύναμης του πειρασμού και μακριά από κάθε μορφή χυδαιότητας.

Ο Πάνος μας ήταν ένα όμορφο και δυναμικό αγόρι με καθαρή σκέψη.

Πριν ενάμιση χρόνο περίπου άρχισα να μοιράζομαι ανάλαφρα μαζί του κάποιες ανησυχίες μου, όπως π.χ. για την είσοδό του στην εφηβεία και τους κινδύνους της, για τις μελλοντικές σπουδές του και αλλά θεματάκια. Τον έβρισκα τόσο ώριμο που δεν δίσταζα τελευταίως να του εμπιστεύομαι ακόμη και δικές μου επαγγελματικές ανησυχίες. Οι απαντήσεις του ήταν κοφτές, σταθερές και πάνω απ’ όλα καθησυχαστικές: «Κοίτα πούκα, σε κάνα χρόνο θα ξαναμιλήσουμε για τις σπουδές μου. Για τους κινδύνους της εφηβείας μου μην ανησυχείς!».

Οσο για τις επαγγελματικές μου ανησυχίες, με κεραυνοβόλησε κυριολεκτικά: «Φοβάσαι εσύ, ρε πούκα, που ‘φυγες από τη μάνα σου 11 χρονών ξυπόλητος και τα κατάφερες μια χαρά;».

ΑΥΤΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΠΑΝΟΣ ΜΑΣ!

Ηταν αυτός που πρόπερσι το καλοκαίρι μόλις δωδεκάμισι χρονών μού ζήτησε επιμόνως να επισκεφτούμε τη γενέτειρά μου, για την όποια του είχα διηγηθεί τόσα πολλά.

«Πούκα, θέλω να πάμε στο χωριό σου!» μου λέει, έτσι κι έγινε.

Ενα αυγουστιάτικο σαββατοκύριακο πήγαμε οι δυο μας στη Κοντοβάζαινα και αφού τον ξενάγησα σε όλο το χωριό, το βράδυ διανυκτερεύσαμε στο μοναστήρι της Αγ. Παρασκευής στη Βάχλια, όπου μονάζει η αδερφή μου Φιλοθέη. Και χάρηκε τόσο πολύ που γνώρισε και αυτή την ιδιαίτερη γιαγιά. Η δε Φιλοθέη, ακούγοντάς τον την Κυριακή το πρωί μετά την εκκλησία, να μιλά με ενθουσιασμό για τις ομορφιές του χωριού μας και κυρίως όταν διέκρινε ότι μιλούσε με έμφαση για τις πολλές και μεγάλες εκκλησιές του, άδραξε την ευκαιρία -όπως ήταν έξαλλου αναμενόμενο- να του κάνει μικρό κήρυγμα και συγκεκριμένα τον παρότρυνε να επιλέξει την επιστήμη της θεολογίας και όχι μόνο…!!!

Ο Πάνος μου άκουγε με στωικότητα αυτά που του ‘λεγε η γιαγιά Φιλοθέη.

Δεν παρέλειψε μάλιστα, ταξιδεύοντας για Πάτρα, να σχολιάσει μαζί μου τη σιγανή και βελούδινη φωνή της, καθώς και τη γαλήνια μορφή της.

Το εντυπωσίασαν τ’ αγόρι μας!

ΑΥΤΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΠΑΝΟΣ ΜΑΣ!

Πέρυσι, λοιπόν, στα μέσα του Αύγουστου, χτυπώντας με στον ωμό, μου λέει: «Πούκα, ποτέ θα πάμε στη Κοντοβάζαινα;».

Κρακ έκανε η καρδιά μου, αλλά απέκρυψα τεχνηέντως την ταραχή μου. Και δήθεν ψύχραιμος του λέω:

– «Γουστάρεις πολύ;».

– «Ναι!» μου απατάει κοφτά.

Και ξαναπήγαμε! Οι δυο μας πάλι.

Εκεί συναντήσαμε και συμφάγαμε με παιδιά που είχαν έρθει στο χωριό από την Πάτρα και κυρίως από την Αθήνα, και του άρεσε πολύ που γνώρισε παιδιά και εγγόνια ξενιτεμένων συγχωριανών μου.

Θα αναφερθώ σε ένα περιστατικό που ιδιαίτερα με συγκλόνισε κατά την περσινή και τελευταία επίσκεψη με τον Λεβέντη μου στο χωριό μου.

Θυμάμαι, όταν κατόπιν δικής του έντονης επιθυμίας, επισκεφτήκαμε μία χαμοκέλα, μια ώρα περίπου έξω από το χωριό, εκεί που γεννήθηκα. Φτάσαμε οι δυο μας στη χαμοκέλα με την πεσμένη σκεπή και τον χορταριασμένο αυλόγυρό της. Κοιτάζοντας τ’ αγόρι μου λοξά, έβλεπα ζωγραφισμένη την έκπληξη στα μάτια του και στο πρόσωπό του. Εκείνη τη στιγμή αυθόρμητα γονάτισα και προσκύνησα.

Και όπως ήταν φυσικό, συγκινήθηκα και κοίταξα αλλού, να μη με δει το παιδί μου. Εκείνος, όμως, το αντελήφθη αμέσως και χτυπώντας με δυνατά στο στήθος με μάλωσε με μια φράση: «Τι κάνεις, ρε πούκα;». Αμέσως πήρα τα πάνω μου, τον καθησύχασα και πήραμε τον δρόμο της επιστροφής για το χωριό.

Κατά τη διαδρομή, για να του γαληνέψω την καρδούλα του, άρχισα να του διηγούμαι ευχάριστες ιστοριούλες και κυρίως για το πόσο ευτυχισμένα αδελφάκια (7 τον αριθμό) ήμασταν όταν ζούσαμε σε αυτή τη καλύβα, έστω και με τα πολύ λίγα που μπορούσαν τότε να μας προσφέρουν οι πάμφτωχοι, αλλά ευλογημένοι από τον Θεό, γονείς μου και προπαππούδες του.

Ρουφούσε λαίμαργα μια-μια τις ιστορίες μου, απαντώντας του με χιούμορ σε όλες τις εύλογες απορίες του. Οπως: «Καλά ρε πούκα, έχω μια απορία, τουαλέτα δεν είχατε;».

Και εγώ απάντησα: «Πώς δεν είχαμε Πάνο μου! Oλα τα γύρω από την καλύβα χωραφάκια τουαλέτες ήσαντε!».

Μέσα από το γέλιο του που ακολούθησε καθώς και τα αγγίγματά του πολύ εύκολα διέκρινε κανείς πόσο βαθύτατα συναισθηματικό παιδί ήταν.

ΑΥΤΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΠΑΝΟΣ ΜΑΣ!

Η ζωή δεν τέλειωσε. Απλώς υποστήκαμε ένα πολύ σκληρό και βαρύ πλήγμα. Θα αντλήσουμε δύναμη και θα το αντέξουμε. Θα την αντλήσουμε, όπως προανέφερα, από τον Θεό, την Παναγία, τον Χριστό, τους συγγενείς, τους φίλους αλλά και από τον Πάνο μας.

Η δύναμή του, το σφρίγος του, το φωτεινό του γέλιο, τα γαλανά, διαπεραστικά, υγρά, όμορφα, μάτια του, η αθωότητά του, η αγάπη του ήταν τόσο έντονα και έτσι έντονα θα παραμείνουν ισοβίως στις καρδιές μας.

Αγαπημένε μας!!!

Είχαμε το μεγάλο προνόμιο να ζήσεις μαζί μας δεκατεσσεράμισι ολόκληρα χρόνια! Σε ευγνωμονούμε και σε ευχαριστούμε Αγγελέ μας, για την κάθε στιγμή που παρέμεινες μαζί μας.

Ολοι εμείς που σε λατρεύουμε, η μαμά, ο μπαμπάς, ο Αντρίκος μας, τα ξαδελφάκια σου, οι θείοι σου, οι φίλοι σου, η γιάγιο σου (όπως την έλεγες) και τέλος ο πούκας σου… που, όπως αυθόρμητα μου εκμυστηρεύτηκες προ τρίμηνου, χτυπώντας με στον ώμο, «γουστάρω, ρε πούκα, που είμαι μαζί σου!».

 

Πηγή:  http://www.newsbomb.gr

«Εφυγε» για να … σμίξει με τον Αριστοφάνη

 

«Στρεψιάδης» στις «Νεφέλες»
Ο πλέον κορυφαίος – μεταξύ των κορυφαίων στον 20ό αιώνα – ερμηνευτών του Αριστοφάνη, φύσει και θέσει «αδελφοπητός» και συνεχιστής της πολιτικοκοινωνικής τόλμης του αρχαίου σατιρικού ποιητή, οΘύμιος Καρακατσάνηςχειροκροτήθηκε, χτες το μεσημέρι, για στερνή φορά από πλήθος ομοτέχνων, φίλων και θαυμαστών του που συνόδευσαν τη σορό του μέχρι τον τάφο του στο νεκροταφείο της Παιανίας.

 

Ο Θύμιος Καρακατσάνης – σπανιότατο κράμα λαογέννητου κωμικού και παράλληλα δραματικού ταλέντου, άφησε την τελευταία του πνοή, το πρωί του περασμένου Σαββάτου, από ανακοπή καρδιάς. Χτυπημένος βαρύτατα από τη νόσο του Πάρκινσον, καθηλωμένος και «ασκούμενος στη σιωπή» τους τελευταίους μήνες, «έφυγε σαν πουλάκι», όπως είπαν η συντρόφισσά του, Ρούλα, και οι κόρες του, Κατερίνα (ζωγράφος) και Αλεξάνδρα (ηθοποιός). Οπως πάντα, με δύναμη και αξιοπρέπεια «πέταξε», σαν τον «Εποπα» των αριστοφανικών «Ορνίθων» (αυτός ήταν ο πρώτος αριστοφανικός ρόλος του, πριν 52 χρόνια) – θλίβοντας τους οικείους του και φτωχαίνοντας πάρα πολύ το ελληνικό θέατρο.

Ο σπουδαίος και δημοφιλής ηθοποιός, γεννήθηκε το 1940 στα Ταμπούρια του Πειραιά, όπου μεγάλωσε και πήγε σχολείο. Μοναχοπαίδι κομμουνιστή αγωνιστή της ΕΑΜικής Αντίστασης, στερημένος κάμποσα χρόνια τον εξόριστο πατέρα του, μετά το γυμνάσιο, ο Θύμιος Καρακατσάνης σπούδασε στη σχολή του «Θεάτρου Τέχνης». Δάσκαλός του, αλλά και εκτιμητής του πηγαίου κωμικού ταλέντου του, ο Κάρολος Κουν. Μετά τη θρυλική και «σκανδαλώδη» παράσταση των «Ορνίθων», το 1959, που απαγόρευσε η τότε κυβέρνηση, το 1960 ο Κουν τολμά να την επαναλάβει με νέα διανομή, δίνοντας το ρόλο του «Εποπα» στον σπουδαστή ακόμα Θ. Καρακατσάνη. Από την πρώτη στιγμή, εντυπωσιάζει η κωμικότητα του Καρακατσάνη. Ετσι ο Κουν, στο νέο ανέβασμα των «Ορνίθων» (1964 – 1965), του αναθέτει το ρόλο του «Ποιητή». Σπαρταριστή αυτή η ερμηνεία του τον καθιέρωσε σαν πρωταγωνιστή κωμικών ρόλων. Μέχρι το 1972 που παρέμεινε στο «Θέατρο Τέχνης», με το πηγαίο ταλέντο, την αυτοσχεδιαστική του δεινότητα, το ευφυές λαϊκό του ένστικτο και χιούμορ, «κόσμησε» μοναδικά πολλούς ρόλους. Τους μικρούς του καθιστούσε μεγάλους και τους μεγάλους γιγάντιους. Μεταξύ άλλων, αλησμόνητες θα μείνουν οι ερμηνείες του στα έργα «Ο Μπίτερμαν και οι εμπρηστές», «Ο επιστάτης», «Οι νταντάδες» και σε αριστοφανικές κωμωδίες.

 

Στερνός χαιρετισμός
Eurokinissi

Το 1973 άρχισε η συνεργασία του με το Εθνικό Θέατρο, όπου πρωταγωνίστησε στο «Φάντασμα του κυρίου Ραμόν Νοβάρο» του Παύλου Μάτεσι. Το 1974 έπαιξε στον «Κύκλωπα» και στην «Αλκηστη» του Ευριπίδη, που παρουσίασε στην Επίδαυρο το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου, με του οποίου το «Αμφι-Θέατρο» έκανε μεγάλες ερμηνευτικές επιτυχίες σε αριστοφανικές κωμωδίες. 

Ο Καρακατσάνης είχε στο ενεργητικό του όλους σχεδόν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους των αριστοφανικών κωμωδιών, ενώ σκηνοθέτησε και ο ίδιος αρκετά αριστοφανικά έργα, με δικούς του θιάσους.

Το 1978 δημιούργησε τη «Νέα Ελληνική Σκηνή», που ανέβασε με τεράστια επιτυχία ελληνικά έργα: «Φον Δημητράκης», «Ο χαρτοπαίκτης», «Ενας ήρωας με παντούφλες», «Η βίδα», «Ο Στέλιος», «Ούρσουλα» κ.ά., αλλά και τον «Καλό στρατιώτη Σβέικ» του Χάσεκ, «Επιστάτη» του Πίντερ, το «Θάνατο του εμποράκου» του Μίλερ (τιμήθηκε με βραβείο γι’ αυτήν την ερμηνεία του), τον «Ταρτούφο» του Μολιέρου, κ.ά. Τελευταίες μεγάλες επιτυχίες του ήταν η επανάληψη του «Εμποράκου» και «Οι νταντάδες» του Γ. Σκούρτη.

Επαιξε στις ταινίες «Το πιο λαμπρό αστέρι», «Η χαρτορίχτρα», «Μπουμ ταρατατζούμ», «Η γυναικοκρατία», «La faille», «Ιδού η Μήλος ιδού και το πήδημα». Σπουδαία ήταν η ερμηνεία του στην ταινία του Τάσου Ψαρρά «Καραβάν σεράι». Στο ενεργητικό του είχε σίριαλ και ψυχαγωγικές τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές – μεταξύ άλλων και στο ραδιοφωνικό «902».

 

Πηγή: http://www2.rizospastis.gr

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 1821

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ελληνικής επανάστασης

Γενικά για την έναρξη και την πορεία της Επανάστασης του 1821

«Όταν αποφασίσαμε να κάμουμε την Επανάσταση, δεν εσυλλογισθήκαμε, ούτε πόσοι είμεθα, ούτε πως δεν έχουμε άρματα, ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις, ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε; «πού πάτε εδώ να πολεμήσετε με τα σιταροκάραβα βατσέλια». Αλλά, ως μια βροχή, έπεσε εις όλους μας η επιθυμία της Ελευθερίας μας και όλοι και οι κληρικοί και οι προεστοί και οι καπεταναίοι και οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτόν το σκοπό και εκάμαμε την επανάσταση».


Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (Από το λόγο του στην Πνύκα στις 8 Οκτωβρίου 1838).

Η ελληνική επανάσταση του 1821, επικός απελευθερωτικός αγώνας, του επί αιώνες, υπόδουλου ελληνικού λαού, υπήρξε ο πιο σημαντικός σταθμός της ιστορίας του Νεώτερου Ελληνισμού.

Σφράγισε την εθνική πορεία των Ελλήνων, αφού η επιτυχής τελική έκβασή του, μετά από εννιά χρόνια σκληρού, ηρωικού, αλλά και αιματηρού πολέμου, σε πολλά μέτωπα, σήμανε την ίδρυση, από το 1830, του ελληνικού κράτους και την ένταξη της Ελλάδος, ύστερα από πολλούς αιώνες, στον πολιτικό χάρτη των ανεξάρτητων κρατών της γης.

Και γύρω απ’ αυτό το, αρχικά, μικρό κράτος, που δεν ανταποκρινόταν στις προσδοκίες και τις θυσίες των αγωνιστών του ’21, θα συγκεντρωθεί σιγά-σιγά όλος ο Ελληνισμός για να πραγματοποιήσει τη νέα του ιστορική πορεία.

Ο αγώνας της εθνικής παλιγγενεσίας, μακροχρόνιος, άνισος, με κορυφώσεις ηρωισμού αλλά και με περιόδους κάμψης και κατάπτωσης, κατόρθωσε να σφυρηλατήσει την εθνική συνείδηση των Ελλήνων, να αναπτύξει την εθνική τους ενότητα και να εμπνεύσει τις επόμενες γενιές για διαδοχικές εξορμήσεις και απελευθερώσεις ώστε να λάβει η Ελλάδα τη σημερινή της μορφή.

Ακόμη, σε καιρούς απογοήτευσης και δοκιμασίας, εμψύχωσε τους αλύτρωτους Έλληνες και τους έδωσε τη δύναμη για καρτερία και αντίσταση, μέχρι να μπορέσουν να πετύχουν κι αυτοί την εθνική τους αποκατάσταση και ένταξη στον εθνικό κορμό.

Ταυτόχρονα, υπήρξε κορυφαίο πολιτικό γεγονός και για την ίδια την ιστορία της Ευρώπης, αφού απασχόλησε την ευρωπαϊκή διπλωματία, ενεργοποίησε τις φιλελεύθερες συνειδήσεις, προκάλεσε το φιλελληνικό κίνημα, όπλισε με προσδοκίες τους ευρωπαϊκούς λαούς που αναζητούσαν την εθνική τους δικαίωση, παρέσυρε κυβερνήσεις μεγάλων δυνάμεων να ενδιαφερθούν, θετικά ή αρνητικά, και στο τέλος να υποχρεωθούν να συνεργασθούν και να συνυπογράψουν τα πρωτόκολλα για την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους.

Η ελληνική επανάσταση παρουσίασε έντονες διακυμάνσεις κατά τα εννέα χρόνια της διάρκειάς της, με εναλλαγές επιτυχιών αλλά και αποτυχιών, εμφύλιους σπαραγμούς, μέχρι να μπορέσει να ισχυροποιηθεί και να αναγνωριστεί από τις εγγυήτριες δυνάμεις με την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου του 1830, που δημιούργησε το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.

Και ένα απόσπασμα από τον αυθεντικό λόγο του στρατηγού, Γιάννη Μακρυγιάννη:

».Τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί και αμαθείς και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. Όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσωμεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί, να την φυλάμεν κι όλοι μαζί.

Και να μην λέγει ούτε ο δυνατός «εγώ», ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγη ο καθείς «εγώ»; Όταν αγωνιστή μόνος του και φκιάση ή χαλάση, να λέγη «εγώ». Όταν όμως αγωνίζωνται πολλοί και φκιάνουν, τότε να λέη «εμείς». Είμαστε εις το «εμείς» και όχι εις το «εγώ». Και εις το εξής να μάθωμεν γνώση, αν θέλωμεν να φκιάσωμεν χωριόν, να ζήσωμεν όλοι μαζί».

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ελληνικής επανάστασης

1814-1820 Ιδρύεται στην Οδησσό η Φιλική Εταιρεία, από τον Νικόλαο Σκουφά, τον Αθανάσιο Τσακάλωφ και τον Πάτμιο Εμμανουήλ Ξάνθο, με αποκλειστικό σκοπό την προετοιμασία της επανάστασης. Γενικός Επίτροπος της «Ανωτάτης Αρχής της Φιλικής Εταιρείας» ανέλαβε, το 1820, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αξιωματικός του τσαρικού στρατού.

Φεβρουάριος-Μάρτιος 1821 Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης κηρύσσει στο Ιάσιο της Μολδαβίας, πνευματικό κέντρο του Ελληνισμού, την επίσημη έναρξη της επανάστασης στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες, με τη συγκρότηση του Ιερού Λόχου. Είχε προηγηθεί η επαναστατική του προκήρυξη με τον τίτλο «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος».

Μετά τις πρώτες επιτυχίες, ο τσάρος αποκηρύσσει τον Αλέξανδρο Υψηλάντη και ο Ιερός Λόχος θα ηττηθεί τον Ιούνιο του 1821 στο Δραγατσάνι από υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις. Τερματίζεται έτσι η επανάσταση στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες.

25 Μαρτίου 1821 Συμβολική ημερομηνία έναρξης της ελληνικής επανάστασης. Ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός ορκίζει τους επαναστάτες στη Μονή της Αγίας Λαύρας. Οι επαναστάτες είχαν εισέλθει από τις 23 Μαρτίου στην πόλη των Πατρών και κήρυξαν την επανάσταση στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Παπαφλέσσας και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης απελευθερώνουν την Καλαμάτα από τους Τούρκους.

10 Απριλίου 1821 Η Πύλη προβαίνει σε αντίποινα. Απαγχονίζεται ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’ στην Κωνσταντινούπολη. Το σώμα του θα μεταφερθεί στην Οδησσό.

23-24 Απριλίου 1821 Ο Αθανάσιος Διάκος μάχεται ηρωικά στην Αλαμάνα, συλλαμβάνεται από υπέρτερες δυνάμεις και βρίσκει ηρωικό, αλλά μαρτυρικό θάνατο. Μέρες αργότερα, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, μάχεται, και εμποδίζει, στο Χάνι της Γραβιάς, την πορεία των τούρκικων στρατευμάτων προς την Πελοπόννησο.

12-13 Μαϊου 1821 Η νίκη των Ελλήνων στο Βαλτέτσι ανοίγει το δρόμο για την κατάληψη της Τριπολιτσάς, στρατιωτικού και πολιτικού κέντρου της Πελοποννήσου.

26 Μαϊου 1821 Με την Πράξη της Συνέλευσης των Καλτετζών (μοναστήρι στην Αρκαδία), ιδρύεται η Πελοποννησιακή Γερουσία, με πρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.

14 Ιουνίου 1821 Επανάσταση στην Κρήτη

9 Ιουλίου 1821 Οι Τούρκοι απαγχονίζουν στη Λευκωσία τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανό και αποκεφαλίζουν τους Μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρήνειας.

23 Σεπτεμβρίου 1821 Με την κατάληψη της Τριπολιτσάς (έδρας του πασά του Μορέως), εδραιώνεται η επανάσταση στην Πελοπόννησο. Δύο μήνες μετά, θα ιδρυθεί στο Μεσολόγγι, υπό την προεδρία του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, ο «Οργανισμός της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος».

13 Νοεμβρίου 1821 Απελευθερώνεται η Άρτα από τους Σουλιώτες οπλαρχηγούς Μάρκο και Νότη Μπότσαρη, τους αδελφούς Τζαβέλα κ.ά.

1 Ιανουαρίου 1822 Στην Α’ Εθνοσυνέλευση στην Νέα Επίδαυρο, ψηφίζεται το πρώτο Σύνταγμα της Επανάστασης, γνωστό ως «Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδος». Πρόεδρος του Εκτελεστικού εκλέγεται ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος.

30 Μαρτίου 1822 Καταστροφή της Χίου από τα τουρκικά στρατεύματα του Καπουδάν Πασά Καρά Αλή. Μια μαζική θυσία που θα εμπνεύσει προσωπικότητες της ευρωπαϊκής τέχνης και του πνεύματος, όπως ο Ντελακρουά και ο Βίκτορ Ουγκό και θα συγκινήσει την Ευρώπη, που θα δείξει περισσότερο ενδιαφέρον για τον ελληνικό Αγώνα. Τρεις μήνες αργότερα, ο Κωνσταντίνος Κανάρης θα πυρπολήσει και θα καταστρέψει την τουρκική ναυαρχίδα.

6 Ιουνίου 1822 Ο Χουρσίτ πασάς και ο Ομέρ Βρυώνης καταλαμβάνουν το Σούλι

29 Ιουνίου 1822 Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης θα καταστρέψει στα Δερβενάκια την στρατιά του Μαχμούτ πασά ή Δράμαλη ανατρέποντας τα φιλόδοξά του σχέδια. Οι Έλληνες και αρκετοί φιλέλληνες θα ηττηθούν, λίγες μέρες μετά, στο Πέτα (κοντά στην Άρτα) από ισχυρές τουρκικές δυνάμεις.

Αύγουστος 1822 Η παρουσία του Γεωργίου Κάνιγκ, ως υπουργού Εξωτερικών της Αγγλίας σηματοδοτεί τη θετική μεταστροφή της αγγλικής πολιτικής απέναντι στο Ελληνικό Ζήτημα.

Δεκέμβριος 1822 Το Συνέδριο των αντιπροσώπων των μεγάλων Δυνάμεων στη Βερόνα, παρά τις προσπάθειες των Ελλήνων απεσταλμένων, δεν αναγνωρίζει την ελληνική Επανάσταση και την αποκηρύσσει με διακήρυξή του.

Ιανουάριος 1823 Νίκη των Ελλήνων στο Ναύπλιο, που ορίζεται έδρα της επαναστατικής κυβέρνησης.

Μάρτιος 1823 Η Αγγλία αναγνωρίζει τους Έλληνες ως εμπόλεμους αναγνωρίζοντας de facto και την ελληνική επανάσταση.

Μάρτιος-Απρίλιος 1823 Συγκαλείται στο Άστρος της Κυνουρίας η Β’ Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων

12 Ιουλίου 1823. Ο φιλέλληνας, λόρδος Βύρων, φθάνει στο Αργοστόλι. Θα στηρίξει την επανάσταση και θα πεθάνει στο Μεσολόγγι τον Απρίλη του 1824. Στο Μεσολόγγι θα ταφεί και ο Μάρκος Μπότσαρης που πέθανε στη μάχη του Κεφαλόβρυσου Ευρυτανίας.

Φθινόπωρο 1823-Καλοκαίρι 1824 Εμφανίζονται οι πρώτες αντιθέσεις ανάμεσα στο Νομοτελεστικό υπό τον Θ. Κολοκοτρώνη και τον Πετρόμπεη και το Βουλευτικό υπό τον Κουντουριώτη που σχηματίζουν δύο ξεχωριστές κυβερνήσεις. Είναι η απαρχή της πρώτης φάσης του εμφυλίου σπαραγμού που θα τερματιστεί τον Ιούνιο με την επικράτηση του Κουντουριώτη.

7-8 Ιουνίου 1824 Καταστροφή της Κάσου από τους Τουρκοαιγύπτιους, οι οποίοι, λίγες μέρες μετά, θα καταστρέψουν ολοσχερώς και τα Ψαρά.

29 Αυγούστου 1824 Ναυμαχία του Γέροντα και πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας.

15 Απριλίου 1825 Αρχίζει η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου από τον Κιουταχή και αργότερα και από τον Ιμπραήμ. Στις 10 Απριλίου 1826 θα γίνει η ηρωική έξοδος και η πτώση του Μεσολογγίου. Η θυσία του Μεσολογγίου προώθησε το ελληνικό ζήτημα όσο καμιά ελληνική νίκη και ο απόηχος των γεγονότων, αναζωπύρωσε το πνεύμα του φιλελληνισμού στην Ευρώπη.

5 Ιουνίου 1825 Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, δολοφονείται στην Ακρόπολη Αθηνών, θύμα της εμφύλιας διαμάχης.

3 Αυγούστου 1826 Ο Γκούρας κλείνεται με τους άνδρες του στην Ακρόπολη. Η πόλη παραδίδεται στον Κιουταχή.

11 Νοεμβρίου 1827 Η κυβέρνηση Ζαϊμη μεταφέρει την έδρα της στην Αίγινα.

19 Μαρτίου 1827 Με πρόταση του Κολοκοτρώνη ανατίθεται η ηγεσία του στρατού στον Church και των ναυτικών δυνάμεων στον Cochrane.

30 Μαρτίου 1827 Η Εθνοσυνέλευση εκλέγει τον Ιωάννη Καποδίστρια «κυβερνήτη της Ελλάδος» με επταετή θητεία.

22 Απριλίου 1827 Θανάσιμος τραυματισμός του Γεωργίου Καραϊσκάκη στη μάχη του Φαλήρου.

8 Οκτωβρίου 1827 Ναυμαχία του Ναβαρίνου. Ο ενωμένος συμμαχικός στόλος Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας καταστρέφει τον τουρκοαιγυπτιακό που βρισκόταν αγκυροβολημένος στον κόλπο του Ναβαρίνου, γεγονός που υπήρξε καταλυτικό στην εξέλιξη του Ελληνικού Ζητήματος. Οι τρεις προστάτιδες Δυνάμεις θα διαδραματίσουν πλέον καταλυτικό ρόλο στην γένεση του ανεξάρτητου νεοελληνικού κράτους.

8 Ιανουαρίου 1828 Άφιξη του κυβερνήτη Καποδίστρια στο Ναύπλιο. Ο λόγιος Θεόφιλος Καϊρης, προσφωνεί τον Ι. Καποδίστρια:

«.Χαίρε και Συ Κυβερνήτα της Ελλάδος, διότι μετά τοσούτον πολυχρόνιον αποδημίαν, επιστρέφεις εις την κοινήν πατρίδα, την βλέπεις, την χαιρετάς όχι πλέον δούλην και στενάζουσαν υπό τον ζυγόν, αλλ’ ελευθέραν, αλλά δεχομένην σε Κυβερνήτην, και περιμένουσαν να Σε ίδη να οδηγήσης τα τέκνα της εις την αληθινήν ευδαιμονίαν και εις την αληθινήν δόξαν. Ζήθι! Αλλ’ έχων ιερόν έμβλημα «ο Θεός και η δικαιοσύνη κυβερνήσουσι την Ελλάδα». Ζήθι! Αλλά κυβερνών ούτως ώστε να αισθανθή η πατρίδα, να καταλάβωμεν και ημείς, να επαναλάβη η αδέκαστος ιστορία, να αντηχήσωσιν όλοι οι αιώνες, ότι ου Συ, ουδέ ο υιός σου, ουδέ ο οικείος σου, ουδέ ο φίλος σου, ουδέ πνεύμα φατρίας, αλλ’ αληθώς αυτός ο νόμος του Θεού, αυτό το δίκαιον, αυτοί της Ελλάδος οι θεσμοί κυβερνώσι την Ελλάδα δια Σου.».

3 Φεβρουαρίου 1830 Υπογράφεται από τις Μεγάλες Δυνάμεις το πρωτόκολλο του Λονδίνου, σύμφωνα με το οποίο δημιουργείται ανεξάρτητο ελληνικό κράτος με οροθετική γραμμή τη γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού. Στο νέο κράτος θα συμπεριληφθούν, με το Πρωτόκολλο της συνδιάσκεψης του Λονδίνου στις 30 Αυγούστου 1832, η Πελοπόννησος, η Στερεά Ελλάδα, η Εύβοια, οι Σποράδες, οι Κυκλάδες και τα νησιά του Αργοσαρωνικού κόλπου.

27 Σεπτεμβρίου 1831 Δολοφονείται στο Ναύπλιο ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας.

25 Απριλίου 1832 Ο Όθων, δευτερότοκος γιος του βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου, εκλέγεται κληρονομικός μονάρχης της Ελλάδος. Θα φθάσει στο Ναύπλιο στις 25 Ιανουαρίου 1833.

Συμμετοχή των νησιών στην Εθνεγερσία του 1821.

Η Ρόδος, επαρχία του Οθωμανικού κράτους, πρωτεύουσα του νησιωτικού συμπλέγματος, έδρα του Τούρκου διοικητή (βαλή) και βάση στρατευμάτων, με οθωμανικό πληθυσμό να κατοικεί μέσα στο Κάστρο, δεν θα μπορέσει να πάρει ενεργό μέρος στην επανάσταση του 1821. Συμβάλλει, όμως, στον αγώνα για την ανεξαρτησία του υπόδουλου Έθνους. Επίλεκτα μέλη της, μυούνται στη Φιλική Εταιρεία, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Αγάπιο. Όμως, το κίνημα που δημιουργήθηκε, προδόθηκε και οι μυημένοι σ’ αυτό συλλαμβάνονται, βασανίζονται και φυλακίζονται.

Ροδίτες, σπουδαστές στην Ευρώπη, έμποροι της Αιγύπτου και όσοι έφυγαν από τη Ρόδο στην επαναστατημένη Ελλάδα, παίρνουν μέρος στην Επανάσταση ή βοηθούν οικονομικά τον Αγώνα.

Πάτμιος είναι ο Εμμανουήλ Ξάνθος, ένας από τους τρεις ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας, όπως επίσης Πάτμιος είναι και ο φλογερός απόστολος και αγωνιστής Δημήτριος Θέμελης, ο οποίος επισκέπτεται τα περισσότερα νησιά και μυεί όλα τα σημαίνοντα πρόσωπα στη Φιλική Εταιρεία, προετοιμάζοντας τον γενικό ξεσηκωμό.

Δημήτριος Θέμελης

Διοικητής της Ρόδου τα χρόνια της επανάστασης, (1822-1835), ήταν ο διαβόητος Μεχμέτ Σουκιούρμπεης, μπέης μουτεσαρίφης του σαντζακίου της Ρόδου, που η παράδοση περιγράφει ως τρομερό χριστιανομάχο, ανάλγητο και τυραννικό. Είχε αντικαταστήσει τον φιλέλληνα Γιουσούφ Βέη, που μετατέθηκε στη Χίο με τον τίτλο του πασά. Λέγεται ότι ο Σουκιούρμπεης καταγόταν από τη Μάνη, γόνος της αρχοντικής οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων και αδελφός του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Στη Ρόδο, διέμενε στη συνοικία του Νιοχωριού, στου «Μουσταφά Καπιτάνου το Σαράι», κοντά στη σχολή των «Φρέρηδων». Μικρό παιδί το πήραν οι Τούρκοι και τούρκεψε. Κι όπως ήταν έξυπνος ανέβηκε γρήγορα στα αξιώματα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ως ναύαρχος, επισκέφθηκε τη Μάνη, την πατρίδα του και τον υποδέχθηκε εθιμοτυπικά ο ίδιος ο αδελφός του ο Πετρόμπεης. Ζήτησε να δει τη γρια αρχόντισσα, τη Μαυρομιχάλαινα κι όταν βρέθηκε μπροστά της γονάτισε, της φίλησε το χέρι και της είπε ότι είναι ο χαμένος της γιος. Κι εκείνη, αγέρωχη αρχόντισσα του δήλωσε πως δεν μπορεί να έχει Τούρκο γιο και τον έδιωξε ασυγκίνητη.

Αλλά αν η Ρόδος δεν μπόρεσε να επαναστατήσει, τα άλλα μας νησιά ξεσηκώνονται και στέκονται αλληλέγγυα στο μαχόμενο Έθνος.

Πρώτη η Πάτμος υψώνει τη σημαία της Επανάστασης με υποκίνηση του Πάτμιου Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλου, ο οποίος κηρύχθηκε έκπτωτος για τη δράση υπέρ του αγώνα.

Τον Απρίλη του 1821 ξεσηκώνεται η Κάσος και θέτει στη διάθεση του αγώνα τη ναυτική της αρμάδα. Τα μέχρι τότε εμπορικά καράβια οπλίζονται με κανόνια κι αρχίζουν την πολεμική τους δράση. Τα κασιώτικα καράβια πλέουν προς τη Ρόδο με ξεδιπλωμένες τις επαναστατικές τους σημαίες και αρχίζουν τον κανονιοβολισμό του φρουρίου της, προκαλώντας πανικό στους Οθωμανούς του νησιού.

Την Κάσο ακολουθεί η Κάρπαθος, η Χάλκη, η Νίσυρος, η Σύμη, η Τήλος, η Κάλυμνος, η Λέρος, η Κως, το Καστελλόριζο, η Αστυπάλαια, όλα τα Δωδεκάνησα σηκώνουν τη σημαία της λευτεριάς και διώχνουν τις τουρκικές φρουρές.

Στην Κω, στίφη φανατισμένων μουσουλμάνων ξεχύνονται στο νησί, σφάζουν, λεηλατούν και εξανδραποδίζουν. Τα νησιά φοβούνται αντίποινα. Και τότε, δυο κασιώτικα πολεμικά καράβια αναλαμβάνουν να περιπολούν νύχτα και μέρα το στενό της Ρόδου, άγρυπνοι φύλακες της Σύμης, της Χάλκης, της Τήλου και της Νισύρου.

Αλλά η κασιώτικη αρμάδα προσπαθεί να βοηθήσει και την Κρήτη, παίρνοντας τροφές, όπλα, εφόδια στο επαναστατημένο νησί και μεταφέροντας Κρητικούς πρόσφυγες στην Κάσο και την Κάρπαθο. Σ’ εκείνες τις πολεμικές επιχειρήσεις θα σκοτωθεί, πολεμώντας ηρωικά, ο καπετάν Θεόδωρος Κανταριτζής, ένας από τους πιο δοξασμένους καπετάνιους της Κάσου.

Κι οι ναυτικές επιχειρήσεις των Κασιωτών γίνονται ολοένα και πιο παράτολμες. Καταστρέφουν τουρκικά πλοία μέσα στον κόλπο της Αττάλειας, επιχειρούν ριψοκίνδυνες επιδρομές στο Καστελλόριζο και ιδιαίτερα στο λιμάνι της Δαμιέττης της Αιγύπτου, με τον καπετάν Χατζη-Νικόλα Μακρή. Αιχμαλωτίζουν 36 πλοία γεμάτα τροφές, που τις μετέφεραν στη λιμοκτονούσα Κάσο, τα δε καράβια τα παρέδωσαν στην επαναστατική κυβέρνηση για να τα μετατρέψει σε πυρπολικά.

Το 1824, η αρμάδα του Μεχμέτ Αλή, μεταφέροντας χιλιάδες στρατιωτών, ανεβαίνει στο Αιγαίο. Οι Κασιώτες αντιλαμβάνονται ότι θα είναι ο πρώτος της στόχος, αλλά δεν πτοούνται. Οχυρώνουν το νησί σε όλα τα σημεία μιας πιθανής απόβασης των Τουρκοαιγυπτίων και εξοπλίζουν όλους, όσοι μπορούν να κρατήσουν όπλα, υπερήφανοι και αποφασισμένοι για τον έσχατο αγώνα και την αναπόφευκτη υπέρτατη θυσία. Η Κρήτη ήδη είχε πέσει και η επανάστασή της είχε καταπνιγεί στο αίμα.

Αρχές Μαϊου του 1824 κι ο εχθρικός στόλος ζώνει την Κάσο. Οι Τούρκοι προσπαθούν να βγουν και το ηρωικό νησί απαντά με τα κανόνια του.

Μα πόσο θα μπορέσει να αντέξει; Γράφουν στην κυβέρνηση και ζητούν απεγνωσμένα βοήθεια, περιγράφοντας την τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Είναι η περίοδος του εμφύλιου σπαραγμού στην ηπειρωτική Ελλάδα, το δάνειο δεν έρχεται, οι ιδιωτικοί πόροι είναι πενιχροί και δεν επαρκούν ούτε για τις δικές τους ανάγκες. Η Κάσος θα μείνει μόνη.

Η εχθρική αρμάδα αφού ανασυντάχθηκε, ενισχυμένη από 35 ακόμα πλοία, αρχίζει την ασφυκτική της πολιορκία, από τη θάλασσα, με επικεφαλής τον Χουσεϊν μπέη. Είναι 27 Μαϊου του 1824, ημέρα Σάββατο. Η ώρα της θυσίας πλησιάζει.

Ακολουθούν φονικές μάχες και οι Τουρκοαιγύπτιοι αποβιβάζουν 200 άνδρες σε ερημική τοποθεσία του νησιού για να κυκλώσουν τους ηρωικούς μαχητές. Ο ίδιος ο Χουσεϊν βγήκε στη ξηρά με 2.000 στρατό.

Οι Κασιώτες πολεμιστές, με τους αρχηγούς τους, Ιωάννη Γρηγοριάδη κα Μάρκο Μαλλιαράκη, μετά από σφοδρή και άνιση μάχη, με πολλούς νεκρούς, υποχωρούν στα βουνά αφήνοντας τα χωριά στα χέρια των εχθρών. Οι Τουρκοαιγύπτιοι ρίχτηκαν στη σφαγή, την αρπαγή, τη λεηλασία και σε κάθε είδους κτηνωδία. 2.000 γυναικόπαιδα εξανδραποδίστηκαν και μεταφέρθηκαν για να πουληθούν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής και της Αφρικής.

Ο καπετάν Μάρκος Μαλλιαράκης, που, με λίγους πολεμιστές, αντιστάθηκαν σθεναρά στα βουνά απέναντι σε 2.000 αιμοχαρείς τουρκοαιγύπτιους, πιάστηκε ζωντανός και οδηγήθηκε μπροστά στον πασά. Κατάφερε να λυθεί και να σκοτώσει τρεις Τούρκους. Μέχρι που χίμηξαν όλοι οι άλλοι πάνω του και με τις σπάθες τους τον κομμάτιασαν. Έτσι πέθανε ο Μάρκος, έτσι πατήθηκε η Κάσος. Η καταστροφή της θα συγκλονίσει την Ελλάδα.

Η κασιώτικη δημοτική μούσα θα τραγουδήσει εκείνο το χαλασμό, με το τραγούδι:

Μαύρο πουλάκι κάθεται στης Κάσου τ’ αγριοβούνι,

βγάλλει φωνίτσα θλιερή και μαύρο μοιρολόι.

Μάνα, κλαμός και βουγκητός εις το νησί της Κάσου!

Η μάνα κλαίει το παιδί και το παιδί τη μάνα

κι ο αερφός την αερφή κι άουρος τηκ καλήτ του.

Μπας και πανούκλα πλάκωσε, μπας και σεισμός εϊνη;

Μηδέ πανούκλα πλάκωσε, μητέ σεισμός εϊνη,

Χουσεϊν πασιάς επλάκωσεν από την Αλεξάντρα.

Γίνονται στίβες τα κορμιά, τα αίματα ποτάμια.

Σφάζουν τους γέρους και τις γριές κι όλα τα παλικάρια

τις κοπελιές και τα μωρά στη φλότα τους μπαρκάρουν

σκλάβους να τους πουλήσουσι στης Μπαρμπαριάς τα μέρη.

Και μια απ’ τις σκλάβες ήλεγε με θλιερή φωνίτσα.

Χίλια κι αν κάμεις, Χουσεϊν, χίλια κι αν μας πουλήσεις,

εμείς του Τούρκου το σπαθί ‘εθ θα το φοηθούμε

για θα μας κόψεις ούλους μας, για λευτεριά θα ‘ούμε.

Την κατάληψη της Κάσου ακολούθησε η κατάληψη της Καρπάθου, της Χάλκης, της Σύμης και των άλλων επαναστατημένων νησιών.

Τα πράγματα προχωρούν με γοργό ρυθμό. Ο αιγυπτιακός στόλος από 245 πλοία σε τρεις μοίρες, ξεκίνησε από την Αίγυπτο και φθάνει στην Ελλάδα. Η πρώτη μοίρα φθάνει στη Ρόδο, λίγο μετά και οι άλλες δύο, με τον Ιμπραήμ. Πολλά ξένα μεταγωγικά που συμμετέχουν έχουν διάφορες ευρωπαϊκές σημαίες. Η Ρόδος και η Μάκρη, απέναντι, είναι τα κέντρα όπου συγκεντρώνονται.

Πολλά θλιβερά επεισόδια διηγούνται για την έξοδο των πληρωμάτων στην πόλη. Οι κάτοικοι, κυρίως οι γυναίκες, κλείνονταν στα σπίτια, για να αποφύγουν τους βανδαλισμούς. Είναι οι λεγόμενοι «γαλουντζήδες» που μεθούσαν κι άρχιζαν τις βιαιότητες στις συνοικίες έως τα Τριάντα. Σκότωσαν τον πλοίαρχο Μάκρα με τρεις ναύτες και διαρπάσαν το καράβι του στο Μανδράκι.

Ο ελληνικός στόλος θα εκδικηθεί για την Κάσο και τα Ψαρά, που κι αυτά είχαν το ίδιο φρικτό τέλος, όταν, στις 29 Αυγούστου του 1824, στον μικρασιατικό κόλπο του Γέροντα, απέναντι από την Κάλυμνο, θα δώσει τη μεγαλύτερη ναυμαχία της Επανάστασης. Ο ναύαρχος Μιαούλης, παρά την αριθμητική υπεροχή του εχθρού, θα κάψει τα πλοία τους και θα πετύχει πρωτοφανή νίκη, προκαλώντας παραλήρημα χαράς στο λαό της Καλύμνου που υποδέχθηκε τους δοξασμένους ναυμάχους, όταν τα καράβια αγκυροβόλησαν, μετά τη ναυμαχία, στο νησί τους.

Απόσπασμα από δημοτικό τραγούδι της Κω, για το πώς έζησαν οι Κώοι τη ναυμαχία του Γέροντα. (Από τη συλλογή του Άγγλου νεοελληνιστή, R.M. Dawkins, Τραγούδια της Δωδεκανήσου, που κατέγραψε ο Κώος ιστοριοδίφης και συλλέκτης λαογραφικού υλικού, Ιάκωβος Ζαρράφτης)

……………….

Δευτέρας το ξημέρωμα, κοντά το μεσημέρι,

οι Τούρκοι πέσαν άξαφνα βαριά αρματωμένοι,

να κατασφάξουν τορ ραγιάν, κανένας να μη μένη.

Άλλοι επέφτα στο γιαλό, και άλλοι στα πηγάδια

και άλλοι ξεκόφτα σαλ λαγοί στους βάτους, στα λιβάδια,

και άλλοι κόφτα στα βουνά, όσ’ ήσαμ παλληκάρια,

όσ’ είχαν δυνατήγ καρδιά κι ακούραστα ποδάρια

Κι εκεί που φεύγαν έλεγαν με μμάτια δακρυσμένα,

με χείλη στο παράπονον της πίκρας βουτισμένα.

Χριστέ, ας είχαμεγ κ’ εμείς άρματα σαγ κ’ εκείνους,

να πολεμούσαμεγ κ’ εμείς μ΄ αυτούς τους Σαρακήνους!

Χριστέ, κι ας είχαμε σπαθιά, τουφέκια και κοντάρια,

να πολεμούσαμε κ’ εμείς σαγ κι άλλα παλληκάρια.

Χριστέ, κι ας ήτο βολλετόν κι εμείς ν’ αρματωθούμεν,

να δούσι οι Σαρακηνοί κ’ εμείς πώς πολεμούμεν.

Μα τώρα οι Αγαρηνοί μας σφάζαν σαν θρεφτάρια,

παιδιά με μάνες και κυρούς, κόρες και παλληκάρια.

Τες πόρτες σπούσι καθενός, τα έχει μας μάς παίρνουν,

τες εκκλησιές μας γδύνουσι, και τους παπάδες γδέρνουν,

κοιλιές μανάδων σχίζουσι και τα μωρά σκοτώνουν,

τους γέρους καίουν ζωντανούς και τους τρυποσουβλώνουν.

Τα παλληκάρια ξέγκωνα, εκεί που θα τα βρούνε,

εις τα παλούκια ζωντανά απάνω τα περνούνε.

Τες όμορφες, τες ακριβές, που δεν τες είδε μμάτι,

πο τα μαλλιά τες σέρνουνε για ένα μας γινάτι.

……………….

Το τελειωτικό κτύπημα στους τουρκοαιγύπτιους, δόθηκε, όταν ο ενωμένος στόλος της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας έστειλε τα πλοία τους στο βυθό του κόλπου του Ναβαρίνου και αναπτέρωσε τις ελπίδες των Ελλήνων που, μετά τους εμφυλίους πολέμους, βρέθηκε με την επανάσταση στο χείλος της καταστροφής.

Το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830 επικύρωσε την ανεξαρτησία του ελληνικού κράτους, που η Ελλάδα είχε κερδίσει, με το αίμα των ηρωικών αγωνιστών της στα πεδία των μαχών αλλά που πέρασε από τις συμπληγάδες πέτρες του διπλωματικού παρασκηνίου και της «μάχης», για πολιτική επικράτηση, των λεγόμενων «προστάτιδων δυνάμεων» επί του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Συνθήκες δημιουργίας και επέκτασης των ορίων του Ελληνικού Κράτους

Ιόνια νησιά

23 Σεπτεμβρίου 1864

Με ψήφισμα της Βουλής της Επτανήσου πραγματοποιείται η Ένωση με το ελληνικό κράτος. Είχε προηγηθεί η παραίτηση της Μεγάλης Βρετανίας από το δικαίωμα προστασίας των Επτανήσων.

Προσάρτηση Θεσσαλίας-Άρτας

20 Ιουνίου 1881 Με τη σύμβαση της Κωνσταντινούπολης η Ελλάδα προσαρτά τη Θεσσαλία, πλην της Ελασσόνας, και την περιοχή της Άρτας.

Προσάρτηση Μακεδονίας, Ηπείρου, Κρήτης, νησιών Αιγαίου

17 Μαϊου 1913 Με τη συνθήκη του Λονδίνου, η Αλβανία γίνεται αυτόνομο κράτος και τα σύνορα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ορίζονται στη γραμμή Αίνου-Μηδείας.

28 Ιουλίου 1913 Μετά τους νικηφόρους Βαλκανικούς πολέμους, με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου, προσαρτάται η Ανατολική Μακεδονία

31 Ιανουαρίου 1914. Με διακοίνωση των ευρωπαϊκών δυνάμεων, η Ελλάδα προσαρτά τα νησιά του Αιγαίου, εκτός από την Ίμβρο και την Τένεδο.

Προσάρτηση Δυτικής Θράκης

14 Νοεμβρίου 1919 Παραίτηση Βουλγαρίας από τη Δυτική Θράκη

28 Ιουλίου 1920 Συνθήκη των Σεβρών. Παραχωρείται στην Ελλάδα η Ανατολική Θράκη έως την Τσατάλτζα, η Ίμβρος, η Τένεδος και η περιοχή της Σμύρνης. Την ίδια μέρα με την υπογραφή της συνθήκης της Θράκης, παραχωρείται στην Ελλάδα η Δυτική Θράκη.

14 Ιουλίου 1923 Με τη συνθήκη της Λωζάνης, η Ελλάδα διατηρεί τη Δυτική Θράκη, αλλά χάνει την περιοχή της Σμύρνης, την Ίμβρο και την Τένεδο.

Προσάρτηση της Δωδεκανήσου

10 Φεβρουαρίου 1947 Με τη συνθήκη των Παρισίων, τα Δωδεκάνησα παραχωρούνται στην Ελλάδα. Ο Νόμος 518/1948, με συμβολική ημερομηνία έναρξης ισχύος την 28η Οκτωβρίου 1947, αποτελεί τη ληξιαρχική πράξη της Ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα. Ο τελετουργικός εορτασμός ορίζεται στις 7 Μαρτίου 1948.

Επιμέλεια: Νίκος Νικολάου – Αντώνης Αγγελής

 

Πηγή: http://www.alfavita.gr

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Απεβίωσε ο Βασίλης Τσιβιλίκας

Έφυγε ο μεγάλος Έλληνας κωμικός Βασίλης Τσιβιλίκας σε ηλικία 70 ετών, μετά από πρόβλημα στην καρδιά. Διαβάστε αναλυτικά

Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 70 ετών, ο δημοφιλής ηθοποιός Βασίλης Τσιβιλίκας. Ο γνωστός και πολυαγαπημένος κωμικός μεταφέρθηκε εσπευσμένα με πόνο στην καρδιά στο Σισμανόγλειο Γενικό Νοσοκομείο στις 6 το πρωί της Τετάρτης, αλλά εξέπνευσε κατά τη διακομιδή του.

Όπως ανέφερε στο Mega, η διευθύντρια του Σισμανογλείου Νοσοκομείου, έγιναν προσπάθειες να τον επαναφέρουν στην ζωή εντός του ασθενοφόρου, ενώ επί 40 λεπτά οι γιατροί του νοσοκομείου προσπαθούσαν να τον σώσουν, χωρίς τελικά να τα καταφέρουν.

Η κηδεία του Βασίλη Τσιβιλίκα, θα γίνει στις 15:00 μ.μ. στο νεκροταφείο Αμαρουσίου.

Ο μεγάλος κωμικός

Ο Βασίλης Τσιβιλίκας είναι Έλληνας κωμικός ηθοποιός με σημαντική παρουσία στον ελληνικό κινηματογράφο, την τηλεόραση και ιδιαίτερα το θέατρο.

Γεννήθηκε το 1942 στη Θεσσαλονίκη. Ήταν το μοναδικό αγόρι της οικογένειάς του και μεγαλύτερος από τις δύο αδελφές του. Ο πατέρας του ήταν καταστηματάρχης και εξασφάλιζε μία άνετη ζωή στην οικογένειά του.

Φοίτησε στο κολέγιο της Θεσσαλονίκης. Εκεί οι καθηγητές του τον παρότρυναν να ασχοληθεί με την υποκριτική, συμμετέχοντας αρχικά στη θεατρική ομάδα του σχολείου.

Μετά την ολοκλήρωση των εγκύκλιων σπουδών του πέρασε στην Αγγλική φιλολογία, την οποία όμως εγκατέλειψε για να κατεβεί στην Αθήνα και να ασχοληθεί επαγγελματικά πλέον με την ηθοποιία.

Μετά από μία αποτυχημένη προσπάθεια να εισαχθεί στο Θέατρο Τέχνης, σπούδασε τελικά στη σχολή υποκριτικής του Πέλου Κατσέλη.

Πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο ήταν το 1965 στη Νέα Ιωνία. Δύο χρόνια αργότερα ο Κάρολος Κουν τον καλεί στο Θέατρο Τέχνης. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 ξεκινά να ασχολείται με την επιθεώρηση και στα μέσα της με την πρόζα.

Τη δεκαετία του ’70 πρωτοεμφανίστηκε και στον κινηματογράφο. Η πρώτη ταινία που συμμετείχε ήταν “Η θεία μου η Χίπισσα” του Αλέκου Σακελλάριου.

 

Πηγῆ: http://news247.gr

 

 

 

Νεκρή στα 48 της η Whitney Houston

Η μουσική βιομηχανία χάνει μια καταπληκτική φωνή

Η τραγουδίστρια Whitney Houston πέθανε χθες σε ηλικία 48 ετών σε δωμάτιο ξενοδοχείου στο Beverly Hills. Πιθανόν ο θάνατός της να οφείλεται σε υπερβολική δόση ναρκωτικών, αφού ήταν γνωστή η εξάρτησή της στις ουσίες. O αξιωματούχος της αστυνομίας ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για εγκληματική ενέργεια.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες το νεκρό σώμα της Whitney, βρήκε στην μπανιέρα του δωματίου της ο σωματοφύλακάς της. Ο εκπρόσωπος της τραγουδίστριας, δήλωσε: «Δυστυχώς είναι αλήθεια»… Τραγική ειρωνία είναι ότι η Whitney πέθανε την παραμονή της απονομής των βραβείων Grammy, όπου και θα εμφανιζόταν.

Γεννημένη στις 9 Αυγούστου του 1963 στο New Jersey των ΗΠΑ, η Whitney Elizabeth Houston, όπως ήταν ολόκληρο το όνομά της, βασίλευε κατά τη δεκαετία 1980-1990. Μάγευε το κοινό με μια από τις καλύτερες μαύρες φωνές που έχουν περάσει ποτέ από την μουσική βιομηχανία. Είχε την πιο επιτυχημένη συνταγή: πάρα πολύ όμορφη και εξαιρετική φωνή. Το ταλέντο της ξεπέρασε την μουσική με ταινίες όπως το Bodyguard και το Waiting to Exhale που ήταν μεγάλες εμπορικές επιτυχίες.

Τα πιο επιτυχημένα της τραγούδια ήταν το How will i know, Saving All my Love for You, I wanna dance with somebody, I will always love you αλλά και άλλα αργότερα όπως το My Love is Your Love. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 όμως μετά τον πολύπαθο γάμο της με τον Bobby Brown -που κοσμούσε τα πρωτοσέλιδα- μπήκε στην δίνη των ναρκωτικών και δεν κατάφερε να ξεφύγει ποτέ, παρά τις προσπάθειές της τα τελευταία χρόνια να κάνει ένα comeback.

Ξαδέρφη της Dionne Warwick και βαφτισιμιά της Aretha Franklin η Houston γεννήθηκε μέσα στη μουσική και η πορεία της ήταν διαγεγραμμένη από πολύ νεαρή ηλικία. Δυστυχώς οι κακές της επιλογές δεν της επέτρεψαν να συνεχίσει μια λαμπρή μουσική πορεία.

Ο θάνατός της μόλις ένα 24ωρο πριν τα Grammy Awards θα ρίξει σίγουρα μια μεγάλη σκιά στα μουσικά βραβεία.

 

Πηγῆ: http://www.protothema.gr

 

Δεῖτε τό Video:

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=3JWTaaS7LdU&ob=av2n[/youtube]

 

 

 

Τρίτο Πρόγραμμα 90,9

Η απόφαση για τη δημιουργία ενός Τρίτου Προγράμματος είναι αναμφισβήτητα του Διονυσίου Ρώμα. Η μαρτυρία της συζύγου του Διευθυντή προγράμματος Μαρίας Ρώμα άλλωστε είναι απολύτως σαφής. Την καταχωρούμε ακριβώς όπως την καταγράψαμε σε μια τηλεφωνική συνομιλία μαζί της όταν ακόμα ζούσε. Ηταν το φθινόπωρο του 1998. “Ηρθε ένα μεσημέρι στο σπίτι και ήταν πολύ ευχαριστημένος. Τον ρώτησα ποιός ήταν ο λόγος και μου απάντησε πως αποφάσισε με ποιόν τρόπο θα αξιοποιούσε έναν μισοχαλασμένο πομπό, που βρισκόταν αχρησιμοποίητος στα υπόγεια του Ζαππείου από την εποχή των Γερμανών. Θα δημιουργήσουμε ένα Τρίτο Πρόγραμμα, μου είπε, που θα μεταδίδει μόνο κλασική μουσική”. Τέσσερις μήνες πριν από την έναρξη του Τρίτου Προγράμματος, δυο μήνες αφού ανέλαβε εκ νέου τη διεύθυνση προγράμματος, γράφει ένα σημείωμα του στο “Ραδιοπρόγραμμα” (10-17 Ιουλίου 1954) με τίτλο “Ραδιοφωνία”.

“Ξέρουμε πως (τα προγράμματα μας) έχουν πολλά ελαττώματα, άπειρες ατέλειες, όμως άλλο είναι η συγκεκριμένη κριτική των ατελειών και η υπόδειξη της θεραπείας τους και άλλο αυτή η κριτική, που με τη μεγαλύτερη ξεγνοιασιά καρατομεί ανθρώπους, έργα, ονόματα, εκτελέσεις. Οι άνθρωποι του ραδιοφώνου γνωρίζουν τις ατέλειες των προγραμμάτων μας, πονούν γι΄αυτές και πασχίζουν για τη βελτίωση τους, επειδή τουλάχιστον ξέρουν περίπου πού οφείλονται. Ξέρουν παραδείγματος χάριν, πως όταν κατορθώσουμε να εγκαινιάσουμε ένα Τρίτο Πρόγραμμα και συγχρόνως να αποκτήσουμε επαρκή ραδιοφωνικά στούντιο, ώστε κάθε εκπομπή να προετοιμάζεται και να εκτελείται με την ανώτερη δυνατή άνεση χρόνου και προασκήσεως, τότε ασφαλώς η “ακουστική ποιότης” των προγραμμάτων μας θα βελτιωθεί ουσιωδέστατα. Ξέρουμε πως, οι περισσότεροι ακροαταί προτιμούν τις ελαφρές μουσικές εκπομπές και βαριούνται με την κλασική μουσική και τις ομιλίες. Θα είναι λοιπόν ικανοποιημένοι όταν με το Τρίτο Πρόγραμμα, θα αποσυμφορηθούν τα άλλα δύο προγράμματα από τις αρκετά βαριές εκπομπές και θα δώσουν περισσότερο χρόνο στις ελαφρές και διασκεδαστικές εκτελέσεις.

Ξέρουν επίσης, πως στον τόπο μας υπάρχει ένα αρκετά μεγάλο κοινό μορφωμένων και καλλιεργημένων ανθρώπων, που δε μπορούν να υποφέρουν τις ελαφρότητες και διψούν για κλασική, για άφθονη κλασική μουσική, για σοβαρές θεατρικές εκπομπές, για λογοτεχνία, φιλοσοφία και επιστήμη. Οταν υπάρξει ραδιοφωνικός χώρος για όλα αυτά, όταν καταλυφθεί η σημερινή προγραμματική στενότης, τότε το γούστο του ενός δεν θα ενοχλεί το γούστο του άλλου, τότε θα μπορεί κανείς να ακούει όποτε θέλει αυτό που θέλει και τότε -ίσως μόνο τότε- το γούστο του ενός θα μπορέσει να γίνει και γούστο του άλλου.”

Στο τεύχος του “Ραδιοπρογράμματος” που κυκλοφορεί στις 18 Σεπτεμβρίου 1954, ο στενός συνεργάτης του εντύπου, κριτικός και λογοτέχνης Ανδρέας Καραντώνης κάνει μια παρουσίαση του καινούργιου Προγράμματος.

“Το Τρίτο Πρόγραμμα. Ενα παλαιό όνειρο των εκάστοτε υπευθύνων του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας, από την Κυριακή 19 του μηνός θα αρχίσει να γίνεται πραγματικότης, “να παίρνει σάρκα και οστά” όπως λένε. Να εξηγούμεθα αμέσως: δεν είναι από τα όνειρα εκείνα που σαν από θαύμα, γίνονται μονομιάς εκατό τοις εκατό πραγματικότητες. Τέτοιες δυνατότητες δυστυχώς δεν υπάρχουν ακόμα στην Ελλάδα. Εδώ η μετατροπή των ονείρων σε έργα χρειάζεται μακριά προετοιμασία, επίπονες προσπάθειες, σκληρό φανατισμό, ακαμψία θελήσεως και μια βαθύτατη ρεαλιστική αντίληψη των πραγμάτων. Και χρειάζεται ακόμα ένα πνεύμα θετικής “εξοικονομήσεως”, ένα πνεύμα ορθού συμβιβασμού με τις δύσκολες και στενές περιστάσεις της ελληνικής ζωής. Λοιπόν το όνειρο για το οποίο μιλούμε είναι το “Τρίτο Πρόγραμμα”. Ναι, από αύριο θα αρχίσουν οι τακτικές καθημερινές εκπομπές του “Τρίτου Προγράμματος”, που θα κρατούν από τις επτά ως τις έντεκα κάθε βράδυ. Κι από το Τρίτο Πρόγραμμα, πρώτοι και καλύτεροι, θα βρουν άμεση και πλήρη ικανοποίηση οι θιασώτες και φίλοι της σοβαρής κλασικής μουσικής. Ξέρουμε από τώρα πως οι πολύ απαιτητικοί θα μορφάσουν και θα πουν: “Μπα, μονάχα τέσσερις ώρες θα διαρκούν οι εκπομπές του Τρίτου Προγράμματος; Και μονάχα κλασική μουσική θα μεταδίδουν; Μα τότε τι Τρίτο Πρόγραμμα είναι αυτό; Δεν κοιτάτε το τρίτο πρόγραμμα του BBC; Τί διαλέξεις γίνονται; Τί σοβαρές λογοτεχνικές εκπομπές, τί ακέραιες παραστάσεις, τί φιλοσοφία, τί επιστήμη-επιτέλους όλα τα “τι”, με τα οποία συνοδεύουμε θαυμαστικά τα σοβαρά θέματα. Αυτά θα μας πουν οι “υπερφυείς” κριτικοί μας. Μα δεν θα έχουν καθόλου δίκιο. Γιατί αν είχαν δίκιο θα έπρεπε τώρα η Ελλάς να’ ταν Αγγλία (…). Ετσι και το Τρίτο Πρόγραμμα δεν μπορεί παρά να’ ναι ελληνικό, δηλαδή σύμφωνα με τις οικονομικές και τεχνικές δυνατότητες που έχει η Ραδιοφωνία μας -ραδιοφωνία ελληνική. Δηλαδή, φτωχή και απροστάτευτη και… κυνηγημένη από Θεούς και Δαίμονες. Γι’ αυτό όσοι ξέρουν καλά τα ελληνικά πράγματα θα πρέπει να μείνουν ικανοποιημένοι και να πουν: μπράβο, δόξα σοι ο Θεός, που γίνεται η έναρξη του Τρίτου Πρoγράμματος στη Ραδιοφωνία μας. Επιτέλους, θα μπορούμε για μερικές συνεχείς ώρες ν’ ακούμε μουσική. Δηλαδή μουσική, σοβαρή, κλασική, βαριά, μεγάλη. Τέσσερις συνεχείς ώρες κλασικής μουσικής, δεν είναι λίγο. Περισσότερες δεν θα μπορούσε να αντέξει ούτε ο ίδιος ο Βάγκνερ”.

Το πρόγραμμα της πρώτης μέρας λειτουργίας του Τρίτου ήταν το παρακάτω.

ΤΡΙΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 202 Μ. η 1484 χλκ.

20.00 ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΕΝΑΡΞΙΣ ΤΡΙΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

20.15 Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ. Πανηγυρική εναρκτήριος Συναυλία Λαυράγκα. Πρελούδιο και Φούγκα-Βάρβογλη: Ποιμενική Σουίτα-Σκαλκώτα: Κρητικός χορός- Καλομοίρη: “Ο Θάνατος της Αντρειωμένης” Εισήγησις του Προέδρου της Ενώσεως Ελλήνων Μουσουργών και Ακαδημαϊκού κ. Μανώλη Καλομοίρη.

21.00 “Λουίζα Μίλλερ” του Γκιουζέπε Βέρντι! Οπερα σε τρεις πράξεις. Συμμετέχουν οι καλλιτέχναι: Τζιάκομο Βάγκι, βαθύφωνος, Τζιάκομο Λάουρι Βόλπι, τενόρος, Σκιπιόνε Καλόμπο, βαρύτονος, Λούτσι Κέλστον, υψίφωνος, Μίμι Τζουκάτο Πάτσε, μεσόφωνος κ.ά. Η χορωδία και η ορχήστρα του ιταλικού Ραδιοφωνικού Σταθμού υπότην διεύθυνσιν του Μάριο Ρόσσι.

23.00 ΠΟΙΚΙΛΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

24.00 ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

Τον Ιούνιο του 1956 ο Αντίοχος Ευαγγελάτος με την ιδιότητα του προϊσταμένου του μουσικού τμήματος κάνει μια αλλαγή του υπεύθυνου του Τρίτου. Περιορίζει τον Κρίτωνα Κηπουρίδη, στο τμήμα κλασικής μουσικής, που είναι όπως είπαμε θέση γενικότερης έποψης, και αναθέτει στον Αλέκο Κόντη την παρακολούθηση της λειτουργίας του Τρίτου. Καταχωρείται λοιπόν ο Κόντης ως ο δεύτερος χρονολογικά που αναλαμβάνει την εποπτεία του ποιοτικού προγράμματος του ΕΙΡ, σε μια εποχή που η αρμοδιότητα αυτή ήταν μια θέση χωρίς ουσιαστική εξουσία αλλά απλώς η ανάληψη μιας υπηρεσιακής υπευθυνότητας.

Ποιοι ήταν όμως εκείνοι που πραγματοποίησαν το πρόγραμμα; Αυτοί που έπαιρναν στα χέρια τους την εντολή να κάνουν μια εκπομπή με το α ή β περιεχόμενο, σύμφωνα με την απόφαση των υπεύθυνων, το πλάνινγκ, όπως είχε καθιερωθεί ο όρος της εκπόνησης του προγράμματος;; Μια ομάδα παραγωγών με ειδικές γνώσεις, κατά τεκμήριο προσεκτικά επιλεγμένων είχε το ρόλο της εκτέλεσης της παραγγελίας. Η ομάδα αυτή είχε γυναικείο πλήρωμα και ο Ανδρέας Καρμπόνε θυμάται τα ονόματα αυτών που προσλήφθηκαν μετά τον Οκτώβριο του ΄54. Παραγωγοί λοιπόν στο τμήμα κλασικής μουσικής αφού ιδρύεται το Τρίτο έγιναν οι εξής: Ιωσηφίνα Αγαπητού, Ειρήνη Σαλονικιού, Νίκη Επιφανίου, Ιφιγένεια Ευθυμιάτου, Ειρήνη Σκαλτσά, Σοφία Τάγκα-Μιχαλίτση, Νένη Τζήμα και λίγο αργότερα Αργυρώ Μεταξά. Πρέπει να σημειώσουμε, πως όλες οι παραγωγοί που υπήρχαν στο Ιδρυμα, μετά το 1954, είχαν τεκμηριωμένες μουσικές γνώσεις και ανάλογες σπουδές. Με την λειτουργία του Τρίτου και προκειμένου να καλυφθούν με προσωπικό οι προοπτικές που σχεδιάζονταν τότε, αναζητήθηκαν όλοι αυτοί οι νέοι παραγωγοί. Ο Αντίοχος Ευαγγελάτος απευθύνθηκε στα Ωδεία και ζήτησε μουσικούς για να στελεχωθεί η μουσική υπηρεσία. Σ΄ αυτήν την “επιστράτευση” ανταποκρίθηκε και ο Καρμπόνε.

Έχουμε στη διάθεση μας ένα πολύτιμο κείμενο. Είναι οι απόψεις ενός ακρογωνιαίου λίθου της δόμησης της ραδιοφωνίας μας. Ο Αντίοχος Ευαγγελάτος βρισκόταν από το 1937 μέσα στον πυρήνα του ραδιοφωνικού γίγνεσθαι

“Κατ’ αρχήν η παγκόσμιος ραδιοφωνική πραγματικότης προσφέρει κι αυτή από την πλευρά της μίαν ένδειξιν της θέσεως που κατέχει η μουσική στη σύγχρονη ζωή. Εις τα προγράμματα όλων των Ραδιοφωνιών, η μουσική καταλαμβάνει το μεγαλύτερο ποσοστόν και τούτο οφείλεται βεβαίως εις το ότι το κοινόν τέρπεται με την μουσικήν παρά με ο,τιδήποτε άλλο ή τουλάχιστον ότι επί περισσοτέρας ώρας παρακολουθεί μουσικάς εκπομπάς παρά ο,τιδήποτε άλλο. Αλλωστε, αι μουσικαί εκπομπαί δεν απαιτούν πάντοτε την ολοκληρωτική προσοχή του ακροατού ως τούτο συμβαίνει με τας ειδήσεις, τας ομιλίας και το θέατρον. Πολλά είδη μουσικής, δυνατόν να απασχολούν τον ακροατήν εις “δεύτερον επίπεδον”, ενώ εργάζεται, συνομιλεί ή αναπαύεται. Επομένως, εφ’ όσον το Ραδιόφωνο προσφέρει εις τόσην ποσότητα μουσικήν και το κοινόν αντιστοίχως παρακολουθεί, είναι φυσικόν η μουσική που δίδεται από το ραδιόφωνον, να ασκεί αναλόγως του είδους της, του ποιού και του τρόπου παρουσιάσεως της μίαν σημαντικήν επίδρασιν εις την διαμόρφωσιν του αισθητηρίου του κοινού. Από εδώ προκύπτουν αι μεγάλαι υποχρεώσεις και ευθύναι των αρμοδίων μεταξύ των οποίων το “Εθνικόν Ιδρυμα Ραδιοφωνίας” μου κάνει την τιμήν να με συγκαταλέγει από του έτους 1954, κατά το οποίον ανέλαβα την Διεύθυνσιν της Υπηρεσίας Μουσικών Εκπομπών”.

Με την πτώση της δικτατορίας το καλοκαίρι του 1974 σηματοδοτείται και η είσοδος του Τρίτου σε μια νέα φάση, την πιο θριαμβευτική της σαραντάχρονης διαδρομής του.

Ο Δημήτρης Χορν είναι ο πρώτος που αναλαμβάνει το ΕΙΡΤ μετά την έξωση των στρατιωτικών. Αναπληρωτής του τοποθετείται ο Παύλος Μπακογιάννης. Αυτός είναι που ζητάει από το Γιώργο Σισιλιάνο, τον Αυγουστο του’74, να αναλάβει την Μουσική Υπηρεσία του Ιδρύματος αντικαθιστώντας τον Κώστα Νόνη. Ο απομακρυνόμενος, προσέφερε σπουδαίο έργο στο ραδιόφωνο απί επταετίας, είναι απαραίτητες όμως οι αντικαταστάσεις με προσωπικότητες για τη δημιουργία εντυπώσεων. Ο Γιώργος Σισιλιάνος έχει επιφυλάξεις και δέχεται με την προϋπόθεση να παραμείνει στο ΕΙΡΤ μόνο για μικρό διάστημα. Από τη στιγμή που ο Νόνης παραδίδει στο Σισιλιάνο αναζητείται ο νέος υπεύθυνος της Μουσικής Υπηρεσίας. Ο Μάνος Χατζιδάκις έχει εκφράσει κατά καιρούς απόψεις για το ραδιόφωνο. Εχει ήδη ένα πλούσιο ραδιοφωνικό παρελθόν, έχει συμμετάσχει σε μουσικούς διαγωνισμούς του ραδιοφώνου, έχει διευθύνει την ορχήστρα του ΕΙΡ και εκτός αυτών έχει μια διεθνή και πανελλήνια αναγνώριση ως συνθέτης. Ειναι λοιπόν το καταλληλότερο πρόσωπο να αναλάβει ως σύμβουλος σε θέματα ραδιοφωνίας κοντά στον Χορν. Εντελώς φυσικά οι αναζητήσεις προσώπου για τη διεύθυνση της Μουσικής Υπηρεσίας στρέφονται προς αυτόν αφού, εκτός των άλλων τον υποδεικνύει και ο Σισιλιάνος. Είναι αναμφισβήτητο πως και ο Καραμανλής είχε πει το λόγο του για τον Χατζιδάκι αφού, όπως είναι γνωστό τους συνέδεε μια στενή φιλία, όπως άλλωστε και με τον Χορν. Ο Χατζιδάκις θα είχε οπωσδήποτε εμπιστευθεί στους δυο άνδρες τα οράματα του για την ανάπτυξη της μουσικής στη χώρα, αφού τα εκμυστηρευόταν στην “αυλή” του τα βράδια, στο “Μαγεμένο Αυλό”, και στις συναντήσεις του τα μεσημέρια στου “Φλόκα”. Η βαρύνουσα υπόδειξη θα πρέπει να ήταν επομένως του πρωθυπουργού.

Ειπαμε πως ο Μανος Χατζιδάκις είχε ένα όραμα για την μουσική ζωή του τόπου. Είχε σχέδια και απόψεις γι’ αυτό. Ξέρουμε επίσης πως έκανε σχόλια και κρίσεις και εξέφρασε σκέψεις για το Τρίτο. Οταν το τέλος του 1974 ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Αγία Παρασκευή, είναι ήδη αναμεμειγμένος με τα της Λυρικής Σκηνής, έχει αρχίσει δηλαδή να προωθεί τα σχέδια του. Είναι πιθανό πως έχει από την αρχή προδιαγράψει για το Τρίτο τον κύριο ρόλο στις προοπτικές του. Χωρίς να έχει καμιά συγκεκριμένη αρμοδιότητα, από τις αρχές του 1975 η προσοχή του στρέφεται στο Τρίτο.

Το αναμορφωμένο Τρίτο Πρόγραμμα άρχισε τον Σεπτέμβριο του ’75. Είχαν προηγηθεί επτά μήνες μεγάλης δραστηριότητας από μια ομάδα εξήντα περίπου ανθρώπων, νέων στην πλειονότητα τους, από τους οποίους οι μισοί ήταν οι ” καινούργιοι που έφερε μαζί του”. Δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια πότε ο καθένα; Από αυτούς μπήκε στην ομάδα του Τρίτου. Πρώτον γιατί οι μνήμες είναι συγκεχυμένες και δεύτερο γιατί σε όλο το διάστημα της προετοιμασίας, αλλά και αμέσως μετά την έναρξη συνέχιζαν να προσηλυτίζονται συνεργάτες.

Είναι σκόπιμη εδώ η παράθεση του προγράμματος μιας μέρας για να φανεί ποιό ήταν το αποτέλεσμα όλων αυτών των προσπαθειών, τόσων αγώνων και αντιθέσεων. Ας ανοίξουμε λοιπόν το συμπαθητικό εντυπάκι του Τρίτου, στις 25-31 Ιανουαρίου του 1976, λίγους μήνες δηλαδή μετά το ξεκίνημα, όταν μόλις είχε αρχίσει να αποδίδει καρπούς η παρέμβαση Χατζιδάκι.

Τετάρτη 28.1.76. Το πρόγραμμα αρχίζει στις 6 το απόγευμα και τελειώνει στη 1 μετά τα μεσάνυχτα.

18.00 Μουσικό ημερολόγιο. Επέτειος γεννήσεως του πιανίστα Αρτούρ Ρουμπινστάϊν. Παραγωγός Ράνια Βισβάρδη.

19.30. Από τον κόσμο της Εθνομουσικολογίας. Θρησκευτική μουσική του Ισλάμ. Παραγωγοί, συγγραφείς Ελένη Καραίνδρου-Γιώργος Λεωτσάκος.

20.00. Νέες εκδόσεις σε δίσκους. Μότσαρτ. Παραγωγός Νίκος Κυπουργός.

21.00. Διάλογοι για τη ζωγραφική. Η Μαρία Καραβία μιλάει με τον ζωγράφο Ηλία Δεκουλάκο για το νερεαλισμό και την κοινωνική τέχνη. Παραγωγός Μαρία Καραβία.

21.30. Η Συμφωνία αριθ. 41 του Μότσαρτ. Σε τρεις διαφορετικές ερμηνείες. Παραγωγός Μάνος Χατζιδάκις.

23.00. Ποίηση. Εζρα Πάουντ “Κατάη”. Παραγωγός Τούλα Τόλια.

23.30. Συναυλία με τον Σαρλ Μυνχ και τη συμφωνική Ορχήστρα Βοστώνης. Παραγωγός Ειρήνη Σαλονικιού.

24.40. Κονσέρτα για άρπα και ορχήστρα. Παραγωγός Ράνια Βισβάρδη

Σχηματίζουμε εικόνα πιο πλήρη και με το πρόγραμμα της επόμενης μέρας.

18.00. Μουσικό ημερολόγιο. Επέτειος της πρώτης παρουσίασης της Οπερας του Ζητιάνου. Παραγωγός Χάρης Ξανθουδάκης.

18.45. Αφιέρωμα στον Λουίτζι Νόνο.Παραγωγός Μιχάλης Γρηγορίου.

19.30. Κονσέρτα για πιάνο του Μότσαρτ και του Μέντελσον. Παραγωγή Ράνια Βισβάρδη.

23.30. Το ρεμπέτικο τραγούδι. Παραγωγός Σοφία Μιχαλίτση.

21.00. Το ελληνικό διήγημα Σωτήρης Πατατζής. Διαβάζει ο ίδιος. Παραγωγός Σοφία Μιχαλίτση.

21.20. Συμφωνικά ποιήματα του Ρίχαρντ Στράους. Παραγωγός Ρένα Κοβατζή-Σκαλτσά.

23.05. Λειτουργίες του Σούμπερτ και Μότσαρτ. Παραγωγός Αρίστη Γεωργοπούλου. υ γίνεται η έναρξη του Τρίτου Πρoγράμματος στη Ραδιοφωνία μας. Επιτέλους, θα μπορούμε για μερικές συνεχείς ώρες ν’ ακούμε μουσική. Δηλαδή μουσική, σοβαρή, κλασική, βαριά, μεγάλη. Τέσσερις συνεχείς ώρες κλασικής μουσικής, δεν είναι λίγο. Περισσότερες δεν θα μπορούσε να αντέξει ούτε ο ίδιος ο Βάγκνερ”.

Πολλά ήταν τα σημεία τριβής με την διοίκηση, αλλά το συχνότερο σχετιζόταν με τα οικονομικά. Το Τρίτο χρειαζόταν συνεχώς χρήματα, γιατί όσα επιχειρούσε είχαν και τις ανάλογες οικονομικές απαιτήσεις. Η θεματολογία των προστριβών ωστόσο ήταν πλούσια και ποικίλη. Αν με τον Γιάννη Λάμψα οι συγκρούσεις ήταν ισχυρές, με τον Κωνσταντίνο Χόνδρο, που αναλαμβάνει τη γενική διεύθυνση της ΕΡΤ τον Φεβρουάριο του1978 γίνονται άγριες. Αδιάλλακτος είναι και ο Αθανάσιος Τσαλδάρης που έχει το αρμόδιο υφυπουργείο εκείνη την εποχή. Η υπηρεσιακή και η μικροπολιτική αντίληψη δεν μπορούν να κατανοήσουν τον Μάνο Χατζιδάκι και ούτε φυσικά να χωρέσουν τα οράματα του. Καθημερινές είναι οι παρεμβάσεις του υπουργείου για το κομμουνιστικό πνεύμα που έχει δήθεν εισβάλλει στο ραδιόφωνο. Οταν μάλιστα μεταδίδεται σε συνέχειες το μυθιστόρημα του Νίκου Χουλιαρά “Ο Λούσιας” που ακούγονται κάποιες ελευθεροστομίες, τότε η κρίση κορυφώνεται. Μάταια ο Κουρουπός και ο Ροβήρος Μανθούλης, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της ΕΡΤ, φιλικά διακείμενος προς τον Χατζιδάκι, προσπαθούν να κατευνάσουν τα πνεύματα.. Ο Μανθούλης μαζί και η Νίκη Γουλανδρή, φίλη και συνεργάτης του Τρίτου, μέλος του Δ.Σ. της ΕΡΤ πολλές φορές υποστήριξαν τις θέσεις του Μάνου και πήραν το μέρος του. Στο τέλος όμως η αντίθεση έλαβε διαστάσεις αναμέτρησης και η διοίκηση τόβλεπε και σαν θέμα γοήτρου. Ο συχνά υπερέβαλε σε προκλητικότητα και εκτόξευε οδυνηρά βέλη από τα τακτικά και δημοφιλέστατα “Σχόλια” του. Παρόλο αυτόν τον αναβρασμό ωστόσο το Τρίτο συνεχίζει την πορεία του. Τον Αύγουστο του ’81 τον Χόνδρο διαδέχεται ο Νίκος Δεληπέτρος, αλλά στις εκλογές του Οκτωβρίου έρχεται στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ και στην ΕΡΤ τοποθετείται ο Γιώργος Ρωμαίος με το Βασίλη Βασιλικό συνεργάτη του Τρίτου και φίλο του Χατζιδάκι. Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης θέλει τον έλεγχο όλου του δικτύου. Δημιουργούνται κάποιες συγκρούσεις, αλλά γίνεται από την αρχή φανερό πως ο Χατζιδάκις δεν σκοπεύει να παραμείνει με τις νέες συνθήκες. Η επικράτηση ενός άλλου ήθους (όχι μόνο πολιτικού) που δεν του είναι αρεστό, και που έχει εκφραστεί πολλές φορές εναντίον του, τον έχει απογοητεύσει. Τον Φεβρουάριο του ’82 δηλώνει την παραίτηση του στο Τρίτο. Ο κύκλος αυτός, ο δημιουργικός, ο εξαιρετικός και ο μέγας του Τρίτου Προγράμματος κλείνει για να ανοίξει ευθύς αμέσως ένας άλλος. Ωστόσο επικεντρώνοντας το κλείστρο του φακού μας μόνο στο ραδιοφωνικό φαινόμενο, τα επτά γεμάτα χρόνια του Χατζιδάκι στο Τρίτο είναι μια μοναδική σελίδα στην ιστορία μας. Μακάρι να υπάρξουν κι άλλες τέτοιες περίοδοι.

Βολιδοσκοπείται ο Σφέτσας και διαπιστώνεται πως τα σχέδια είναι ρεαλιστικά. Από την άλλη είναι κι αυτός από τους συνθέτες που δούλεψαν για το Τρίτο, έστω λίγο στην αρχή, και δεν θα προκληθεί το δημόσιο αίσθημα, που ασχέτως πολιτικών τοποθετήσεων είναι προσανατολισμένο προς τον Χατζιδάκι. ‘Εστι προκρίνεται η επιλογή του Κυριάκου Σφέτσα, επιλογή κυρίως του Καμπανέλλη που διαπιστώνει πως ο νέος διευθυντής, πέρα από όλα τα άλλα δεν έχει και το εκρηκτικό χαρακτήρα του Χατζιδάκι και η συνεργασία μαζί του προοιωνίζεται ομαλή. Ο ίδιος ο Σφέτσας αναφέρεται στην αρμονική συνεργασία με τη διοίκηση της ΕΡΤ και φυσικά με τον Καμπανέλλη και πρέπει να αναγνωρίσουμε πως αυτή ήταν μια φρόνιμη τακτική από μέρους του νεόυ διευθυντή. Το Τρίτο Πρόγραμμα είχε περάσει μια εμπνευσμένη και δημιουργική επταετία αλλά ούτε στιγμή δεν έπαψαν οι ταραχές και οι συγκρούσεις, που διέγειραν συνεχώς την κοινή γνώμη. Ο ψύχραιμος αναδρομέας αναγνωρίζει σήμερα πως όλοι προσδοκούσαν την “Αλλαγή” – μ’αυτή την επαγγελία είχε εκλεγεί το νέο κόμμα- πε΄ριμεναν μια μεταβολή σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής. Αλλά επειδή αυτό ήταν πρακτικά ανέφικτο έπρεπε η αρχή να γίνει από τα πιο περίοπτα όπως ήταν τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. ‘Επρεπε λοιπόν το Τρίτο Πρόγραμμα να ησυχάσει και ο Σφέτσας ήταν, όπως γράψαμε, ο καταλληλότερος από τους προσφερόμενους. “Επί γενικής διευθύνσεως Γιώργου Ρωμαίου και με διευθυντή ραδιοφωνίας τον Ιάκωβο Καμπανέλλη ήρθα στο Τρίτο. Ειχα την τύχη εκείνη τη εποχή να έχω την υποστήριξη της διοίκησης της ΕΡΤ κι έτσι μετά από λίγους μήνες, δηλαδή στις αρχές του ’83 μπορέσαμε να βγάλουμε ένα καινούριο τότε πρόγραμμα. Το πρόγραμμα αυτό για πρώτη φορά έδινε μεγάλη σημασία, τεράστια σημασία στο λόγο. Και μάλιστα στον ελληνικό λόγο, την ποίηση, τη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία, την ιστορία, σε διάφορα προβλήματα που άπτονται ενός κοινωνικού γίγνεσθαι και άλλα”.

Με ιστορική αντικειμενικότητα κρίνοντας, το πνεύμα της πολυμέρειας δεν προδόθηκε στην περίοδο Σφέτσα, το αντίθετο ενισχύθηκε.

Μια άλλη εξέλιξη, που πρέπει να σημειωθεί σε τούτο το χρονικό και που πραγματοποιήθηκε στην πρώτη περίοδο της διοίκησης Σφέτσα είναι η αύξηση των ωρών μεταδόσεων κατά μία ώρα. Αυτό έγινε το Μάρτιο του 1984. Πρέπει να σημειωθεί επίσης πως το Τρίτο κατά την ανάληψή του από τον Σφέτσα έχασε την αυτονομία του και εντάχθηκε σαν διεύθυνση κάτω από τη γενική διεύθυνση του Καμπανέλλη, του αφαιρέθηκαν δε τα 17 κέντρα εκπομπής που είχε αποκτήσει ο Χατζιδάκις και δόθηκαν στο Δεύτερο Πρόγραμμα.

Τον Φεβρουάριο του 1994 στο Τρίτο Πρόγραμμα τοποθετήθηκε ο συνθέτης Γιώργος Τσαγκάρης. Ο κύκλος των επιγόνων του Μάνου Χατζιδάκι κλείνει. Ο Κυριάκος Σφέτσας παρέμεινε συνολικά στη διεύθυνση του Τρίτου έντεκα χρόνια και πέντε μήνες, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα διάστημα από κάθε άλλον.

Ο Γιώργος Τσαγκάρης ανέλαβε το Τρίτο Πρόγραμμα σε μια καίρια ιστορική στιγμή. Πολιτισμικά η εποχή χαρακτηρίζεται από αδιέξοδο και ασάφεια. Νέες ιδέες δεν προτείνονται, οι νέοι δρόμοι στην τέχνη δεν είναι πειστικοί, η κοινωνική ζωή βρίσκεται σε μαρασμό, το πολιτικό φρόνημα πτοημένο. Σε παγκόσμια κλίμακα κανείς δεν ξέρει που πάνε τα πράγματα, την ίδια στιγμή που η τεχνολογία καλπάζει με απρόβλεπτες επιτεύξεις. Παράνοια και αγριότητα κυριαρχούν στην κορυφή με προεξέχοντα ινδάλματα τους μόδιστρους και τα μανεκέν. Σε τοπικό επίπεδο όλα πάνε χειρότερα. Η πολιτική ευθύνη σε κάμψη, η πνευματική ζωή συμβιβασμένη και στραμμένη στην ευζωία, η ιθαγένεια αποδυναμωμένη προσπαθεί να αντεπεξέλθει στις πολλαπλές επιθέσεις αλλότριων εισβολέων. Γλώσσα, μόδα, μουσική, σινεμά, θέατρο, περιοδικά, τηλεόραση, ηθική στάση, συμπεριφορά, από πού να πρωτοφυλαχθεί κανείς. Αυτό που λέμε εθνική αυτοπεποίθηση χάλια και τα οικονομικά της χώρας στο έσχατο σημείο. Χωρίς καμιά πεσιμιστική διάθεση αυτή είναι η περιγραφή της εποχής, που ο νέος διευθυντής αναλαμβάνει το Τρίτο. Είναι φανερό πως τίποτα δεν υποδαυλίζει τη δημιουργία, σε αντίθεση με το 74 όταν το ανέλαβε ο Χατζιδάκις. Τότε υπήρχε σε όλη την Ευρώπη μια διάχυτη διέγερση, οι ιδέες κυκλοφορούσαν δυναμικά και διαπερνούσαν τους νέους, η τέχνη μεθούσε και εξωθούσε σε κινήματα, τα ρεύματα στην ποίηση, στο θέατρο, στη ζωγραφική και γενικά στο στοχασμό συνέπαιρναν. Ο τόπος μόλις είχε αποτινάξει τη δικτατορία και όλα ήταν ζωντανά και διψασμένα. Η εποχή ήταν το μεγάλο δεδομένο και οι νέοι ήταν έτοιμοι να δοθούν και να πιστέψουν.

Δεν είναι μόνο ότι ο Χατζιδάκις πήρε το Τρίτο καθώς έκλεινε η πρώτη εικοσαετία κι ο Τσαγκάρης στο κλείσιμο της δεύτερης, που μας επιτρέπουν να συσχετίσουμε τις δύο εποχές. Δεν είναι που ο σημερινός διευθυντής ξεκίνησε με ορμή και οίστρο και μέσα σε δέκα μήνες πραγματοποίησε όσα σε άλλες περιόδους έγιναν σε τέσσερα χρόνια. Είναι πως έχει εμπνεύσει στους ανθρώπους γύρω του ενθουσιασμό και εμπιστοσύνη. Αυτό είναι το μεγάλο ζητούμενο.

Μια φωνή που χάθηκε πρόωρα, φωνή με λόγο έγκυρο και υπολογίσιμο έχει να προσθέσει στη δική μας εκτίμηση τη δική της. Η Μαίρη Πρωτογήρου της “Ελευθεροτυπίας” έγραψε στις 19 Ιουλίου 1994 τα παρακάτω για το Τρίτο της νέας εκκίνησης.

“Αν η ΕΡΤ γεννά πράγματα, ακόμα κι όταν δεν εντάσσονται απολύτως στο τυπικό περιεχόμενο της στήλης, η στήλη δικαιούται να τα δοξολογεί. Ναι, τόσο πολύ. Δοξολογεί. Η ΕΡΤ γεννά. Ποια; Η στείρα, η ανοργασμική, που από πότε έχει να μας κάνει κόρτε, από πότε έχει να τη φλερτάρουμε;

Τρίτο πρόγραμμα, Γιώργος Τσαγκάρης. ‘Ενας γάμος από έρωτα και οι γλύκες του μας τρελαίνουν. Μια σχέση που στον ενθουσιασμό της λάμπει. Αξίζει να τη στηρίξουμε εγκωμιάζοντάς την γιατί και το κάλλος της για να θάλλει ζητεί την επιβράβευση. Ο Γιώργος Τσαγκάρης που ήρθε στο Τρίτο με τον επιτυχημένο του δίσκο ανά χείρας, δεν ήρθε να διαχειρισθεί. ‘Ηρθε να δημιουργήσει. Είχε την τύχη να αποκτήσει τους πολύτιμους πομπούς που έτη και έτη είχαν αποστερήσει από το Τρίτο, “πολιτικές”, αφήνοντας το βωβό και στέρφο, έκανε την καλή κίνηση, ξανάφερε το Τρίτο στη μόδα. Θα μπορούσε να ‘χε κτίσει υπομονετικά, ψηφίδα ψηφίδα το πρόγραμμά του, να περιμένει να το ανακαλύψουν, να συγχρονιστούμε μαζί του, να το βάλουμε κάποτε στη ζωή μας. ‘Οχι, θέλησε κάτι στα γρήγορα. Θέλησε να μας κατακτήσει. Coup de foudre. Και βγήκε τσάρκα αυτό και η μουσική του. Βγήκε η συναυλία στο σεργιάνι, το πρωί της Κυριακής, φύσαγε στον Εθνικό Κήπο, όλα καθαρά και πράσινα και οι Αθηναίοι να συρρέουν στην καρδιά της ναρκωμένης πόλης μαγεμένοι.

Χρόνια και ζαμάνια είχε η ΕΡΤ να φτιάξει κάτι και να δώσει θέμα συζήτησης της επομένη. Χρόνια, να ‘ναι πρωτοποριακή. Μια παρουσία αποχαυνωτική, αποθαρρυντική ως τώρα, μας είχε ρίξει σε αγκαλιές που ναι, δεν λέω, μας διήγειραν, όμως όχι, όχι, δεν μπορούσαμε να τις ερωτευτούμε.

Και μη νομίζετε, υπάρχουν κι άλλα όμορφα πράγματα που φέρνει για χάρη μας. Το φεστιβάλ του Μπάιροϊτ από τις 25 Ιουλίου ως τις 2 Αυγούστου, το φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ ολόκληρο τον Αύγουστο, παραστάσεις από το φεστιβάλ του Μοντπελιέ, κι άλλα σπουδαία και μεγάλα. Είχαμε ακούσει και πέρυσι ζωντανές παραστάσεις από το την Μετροπόλιταν ‘Οπερα και τη σκάλα του Μιλάνου, αλλά αυτό που γίνεται φέτος παλιρροϊκά μπήκε στη ζωή μας και μας έχει ξεσηκώσει”.

Πέντε μήνες έχουνε περάσει από την ανάληψη της διεύθυνσης του Τρίτου και ο Τσαγκάρης έχει προλάβει να προγραμματίσει και να “ξεσηκώσει” τους ακροατές, τους θεατές και τον Τύπο.

Τα τρία τελευταία χρόνια πριν από το 94 ολόκληρη η ΕΡΤ είχε πέσει σε κώμα. Τηλεόραση και Ραδιόφωνο ξετύλιγαν αργόσυρτα και ξέπνοα τα προγράμματά τους. Που και που ξεπηδούσε κάτι που προκαλούσε κάποια εντύπωση και ολόκληρο το σύστημα έσπευδε να ρουφήξει στη μακαριότητα της άνοιας. Καμιά διάθεση, κανένα δείγμα ζωντάνιας. Τέλμα. Κάτι έγινε ξαφνικά. ‘Ηρθαν τα κατάλληλα πρόσωπα; Είχε φτάσει πια το πράγμα στον πάτο του πιθαριού και δεν υπήρχε τίποτα πιο κάτω και έπρεπε μοιραία κάτι να γίνει; ‘Ηταν σύμπτωμα μιας γενικότερης σταδιακής αναζωπύρωσης; Ποιος μπορεί να ξέρει με βεβαιότητα τι μηχανεύονται οι καιροί; Γεγονός είναι πως η ΕΡΤ άρχισε σιγά σιγά να αναδύεται. Στις μεταβολές που αποφασίστηκαν ήταν και αλλαγές προσώπων. Ο ιστορικός είναι υποχρεωμένος να σημειώσει πως η επιλογή του προσώπου που τοποθετήθηκε στο Τρίτο ήταν από τις ευτυχέστερες. Ακόμα και αν η γραφίδα θέλει να επιφυλαχθεί, τα δεδομένα απαιτούν η αναγνώριση αυτή να υπογραμμισθεί.

Προσφεύγουμε πάλι στην εξωτερική μαρτυρία. Γράφει στο “Βήμα” (27.11.94) ο καθηγητής Θ.Π. Λιανός. “Θα μπορούσε κανείς να πει ότι το Τρίτο είναι τόσο διαφορετικό που δεν είναι συγκρίσιμο με τα άλλα. Και όμως η ραδιοφωνία είναι στην ουσία της βαθύτατα πολιτική λειτουργία: δε είναι μόνο ψυχαγωγία ή ειδήσεις ή απλώς θόρυβος. Και το Τρίτο Πρόγραμμα ανταποκρίνεται σε αυτή την πολιτική λειτουργία κατά τρόπο άριστο. Η δυνατότητα που μας προσφέρει το Τρίτο Πρόγραμμα, δηλαδή η καθημερινή επαφή με μεγάλους καλλιτέχνες (μουσικούς, ποιητές, κριτικούς) του παρελθόντος και του παρόντος, ξένους και ‘Ελληνες, αποτελεί μια εναλλακτική πρόταση με πολιτική βαρύτητα. ‘Εχω ακούσει αντίστοιχα προγράμματα σε χώρες της Δύσης όπου έτυχε να ζήσω και να εργασθώ. Σε βεβαιώνω, αγαπητέ αναγνώστη, ότι το δικό μας Τρίτο Πρόγραμμα είναι το καλύτερο. Το Τρίτο Πρόγραμμα είναι το πρώτο”.

Ο Νίκος Δήμου μ’ ένα ενθουσιώδες άρθρο του στην εφημερίδα “Καθημερινή” στις 29/11/95 αναφέρεται στην πρόσφατη περίοδο του Τρίτου Προγράμματος, γράφοντας ανάμεσα στ’ άλλα τα εξής, κάτω από τον χαρακτηριστικό τίτλο: “Ευχαριστώ 95,6!”

“Εδώ και πέντε μήνες η ζωή μου έχει αλλάξει προς το καλύτερο. Ευχαριστώ πολύ, 95,6! Το πρωί που ξυπνάω, το βράδυ πριν κοιμηθώ, μέσα σε εκνευριστικά μποτιλιαρίσματα, σε ανιαρές διαδρομές – ακόμα και στην τυποποιημένη τελετουργία του καθημερινού μπάνιου… ευχαριστώ 95,6!

Αν κυκλοφορώ πιο άνετα, αν η πίεση μου είναι πιο χαμηλή, οι μύες μου χαλαρότεροι και τα νεύρα μου λιγότερο τεντωμένα, το οφείλω σε σένα. Αν επιζώ πιο εύκολα μέσα στη ρύπανση (περιβαλλοντική και ηθική), αν αντέχω τη γραφειοκρατία, αν χαμογελάω καμιά φορά σε ένα έθνος μουρτζούφληδων το οφείλω σε σένα…

Ευχαριστώ, λοιπόν, το Τρίτο Πρόγραμμα!”

Και παρακάτω σημειώνει ο γνωστός συγγραφέας:

“Η μουσική λειτουργεί αλλιώς ως συνεχής παρουσία – ως πλαίσιο μέσα στο οποίο ξετυλίγεται η ζωή. Υπάρχουν ώρες νεκρές – π.χ. η οδήγηση μέσα στην πόλη – που μεταμορφώνεται με την παρουσία της. Οι κασέτες και τα CD βοηθάνε – αλλά η επανάληψη ενός κομματιού, στην ίδια τυποποιημένη εκτέλεση, σύντομα. Είχα φθάσει να κουβαλάω ολόκληρη δισκοθήκη στο αυτοκίνητο και πάλι βαριόμουν την κονσέρβα. Τώρα ο δείκτης του ραδιοφώνου είναι μόνιμα γυρισμένος στο 95,6. Εκεί υπάρχει μία ανεξάντλητη πηγή μουσικών απολαύσεων – και εκπλήξεων.

Αυτό το στοιχείο της έκπληξης είναι από τα πιο σημαντικά. ‘Οταν βάζεις ένα δίσκο, ξέρεις τι θα ακούσεις. Εδώ είναι σχεδόν πάντα κάτι απροσδόκητο και ερεθιστικό. Ακόμα κι όταν δεν χαϊδεύει τα αυτιά. Κι εκτός από τη μουσική υπάρχει και λόγος ουσιαστικός κι όχι ελευθεροραδιοφωνικός.

Ζήτω οι μαγικοί αριθμοί 95,6 & 90,9!”

 

Πηγῆ: http://tvradio.ert.gr

 

 

 

Τσάρλι Τσάπλιν

Ο Σερ Τσαρλς Σπένσερ Τσάπλιν ο νεότερος (Charles Spencer Chaplin Jr, 16 Απριλίου 1889 – 25 Δεκεμβρίου 1977), γνωστότερος με το υποκοριστικό Τσάρλι και, στην Ελλάδα κυρίως, με το προσωνύμιο “Σαρλό”, υπήρξε Άγγλος ηθοποιός και σκηνοθέτης, που μεγαλούργησε στις πρώτες δεκαετίες του Χόλυγουντ. Είναι χρονικά η πρώτη παγκόσμια αναγνωρίσιμη φιγούρα της κινηματογραφικής τέχνης, κυρίως μέσω του χαρακτήρα Σαρλό που ενσάρκωνε στις πρώτες ταινίες του.

Στο διάστημα 1912 – 1918 αξιοποίησε το ταλέντο του σε πολλές μικρές κωμωδίες του βωβού κινηματογράφου, δημιουργώντας τον τύπο του Σαρλό. Ο ίδιος όχι μόνο πρωταγωνιστούσε αλλά ήταν επίσης ο σεναριογράφος, σκηνοθέτης και συνθέτης της μουσικής των ταινιών του. Η παγκόσμια καταξίωση ήρθε μέσα από τις μεγάλου μήκους ταινίες του, όπως οι Μοντέρνοι Καιροί, Ο Μεγάλος Δικτάτωρ, Τα Φώτα της Πόλης, Ο κύριος Βερντού και άλλες, που τον κατέταξαν ανάμεσα στους σημαντικότερους δημιουργούς της έβδομης τέχνης.

Το 1952, στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου και της Μαύρης Λίστας, έπεσε σε δυσμένεια λόγω των αριστερών πολιτικών φρονημάτων του. Ενώ ταξίδευε προς το Λονδίνο, έμαθε την απόφαση του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης να άρει τη βίζα του και επομένως το δικαίωμα επιστροφής. Μετά από αυτό το γεγονός παρέμεινε οριστικά στην Ευρώπη και πιο συγκεκριμένα στο Βεβέ της Ελβετίας όπου πέθανε στις 25 Δεκεμβρίου του 1977. Στο διάστημα αυτό ταξίδεψε στην Αμερική μόνο μια φορά, το 1972, προκειμένου να παραλάβει το ειδικό Τιμητικό Όσκαρ για τη συνεισφορά του στην έβδομη τέχνη, κερδίζοντας το μεγαλύτερο σε διάρκεια χειροκρότημα της ιστορίας των βραβείων. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον έχει κατατάξει δέκατο στη λίστα με τους 25 μεγαλύτερους σταρ όλων των εποχών.[1]

Ο Τσαρλς Σπένσερ Τσάπλιν γεννήθηκε στις 16 Απριλίου του 1889 στο Λονδίνο. Οι γονείς του, Τσαρλς Τσάπλιν και Χάνα Χάριετ Πέντλιγκχαμ Χιλ ήταν καλλιτέχνες του μιούζικ χολ. Ο πατέρας του ήταν αλκοολικός και ένα χρόνο μετά τη γέννηση του Τσάρλι εγκατέλειψε τη σύζυγό του και τα δύο τους παιδιά, τον Τσάρλι και τον μεγαλύτερο αδερφό του, Σίντνεϊ, που είχε γεννηθεί εκτός γάμου. Λίγο αργότερα η Χάνα εμφάνισε προβλήματα υγείας, εγκατέλειψε την καριέρα της και άρχισε να δουλεύει ως ράφτρα. Καθώς δεν είχε αρκετά χρήματα και ο πρώην σύζυγος της σπάνια τους βοηθούσε οικονομικά, αναγκάστηκε να ζήσει με τα παιδιά της σε διάφορα διαμερίσματα υπό άθλιες συνθήκες. Το 1895 μπήκε σε άσυλο φτωχών στο Λάμπεθ και τα δύο παιδιά της μεταφέρθηκαν σε ένα σχολείο για ορφανά και εγκατελειμένα παιδιά από το οποίο είχαν τις χειρότερες αναμνήσεις. Τρία χρόνια αργότερα, και αφού η μητέρα τους μπήκε σε άσυλο φρενοβλαβών στο Κέιν Χιλ, ο πατέρας τους ανέλαβε με δικαστική απόφαση την επιμέλειά τους. Η ζωή όμως του Τσαρλς και του Σίντνεϊ δεν άλλαξε ουσιαστικά αφού ο πατέρας τους συνέχιζε να πίνει και οι δύο τους μεγάλωναν με την ερωμένη του πατέρα τους που ήταν επίσης αλκοολική. Αργότερα έζησαν ξανά για ένα διάστημα με την μητέρα τους που βγήκε προσωρινά από το άσυλο, ενώ ο Τσαρλς Τσάπλιν σένιορ πέθανε σε ηλικία 37 ετών από το αλκοόλ και διάφορες ασθένειες. Τον Μάιο του 1903 η Χάνα ξαναμπήκε στο άσυλο και ο μικρός Τσάρλι εγκαταστάθηκε με τον αδερφό του σε ένα διαμέρισμα.

Ο Τσάρλι Τσάπλιν βγήκε για πρώτη φορά στη σκηνή στην ηλικία των πέντε ετών, όταν ακόμα η μητέρα του δεν είχε εγκαταλείψει την καριέρα της, για να την αντικαταστήσει ένα βράδυ που ήταν άρρωστη, εκτελώντας με κωμικό τρόπο ένα τραγούδι-σουξέ μέσα σε καταιγισμό χειροκροτημάτων. Αργότερα, με μεσολάβηση του πατέρα του, έγινε μέλος του παιδικού θιάσου Οι οκτώ λεβέντες του Λανκασάιρ με μισθό μισή κορώνα την εβδομάδα. Τον Ιούλιο του 1903 ο Τσάρλι έγινε μέλος ενός θιάσου και έπαιξε στην παράσταση Τζιμ, το μυθιστόρημα ενός Λονδρέζου, στην οποιά υποδυόταν ένα χαμίνι στους δρόμους του Λονδίνου. Στη συνέχεια έπαιξε στην αστυνομική κωμωδία Σέρλοκ Χολμς που γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Το Σεπτέμβριο του 1905 ο θίασος έφυγε για τουρνέ στις Η.Π.Α. χωρίς όμως τον Τσάρλι. Τον Ιούλιο του 1906 ο Σίντνεϊ προσλήφθηκε από τον διάσημο θιασάρχη του μιούζικ χολ Φρεντ Κάρνο και ο Τσάρλι στο θίασο Casey’s Court Circus. Δύο χρόνια αργότερα ο Τσάρλι προσλήφθηκε και αυτός στο θίασο του Κάρνο και έκανε τον μεθύστακα σε μια παράσταση παντομίμας, στο Mumming Birds. To φθινόπωρο του 1910 ο Τσάρλι ταξίδεψε με τον θίασο στην Αμερική, στα τέλη της επόμενης χρονιάς επέστρεψε στην Αγγλία και αφού μετέφερε την μητέρα του σε καλύτερο ίδρυμα, ξαναέφυγε με τον ίδιο θίασο για την Αμερική όπου παρέμεινε πολλά χρόνια.

Έναρξη κινηματογραφικής καριέρας του Τσάπλιν

Λίγα χρόνια μετά την άφιξή του στην Αμερική ο Τσάπλιν υπέγραψε συμβόλαιο με την εταιρία Κιστόουν του Μακ Σένετ, που εκείνη την εποχή είχε διάσημους κωμικούς (τον Φορντ Στέρλινγκ, τον Φατι-Ρόσκο Άρμπακλ, τη Μέιμπελ Νόρμαντ κ.ά.), με αμοιβή 150 δολάρια την εβδομάδα και τον Ιανουάριο του 1914 έπαιξε στην ταινία Για να κερδίσει το ψωμί του στην οποία υποδύθηκε έναν απατεώνα με κοστούμι λόρδου. Στην Κιστόουν γύρισε συνολικά 35 ταινίες μικρού μήκους στις οποίες ήταν κυρίως ο παραβάτης των κανόνων, έτοιμος πάντα για καυγά και υπέρ του δέοντος ερωτύλος. Στις ταινίες αυτές ο Τσάπλιν άρχισε να διαμορφώνει τη φιγούρα του Σαρλό με το στενό σακάκι, το μικρό καπέλο, το χαρακτηριστικό μουστάκι, το βάδισμα του πιγκουίνου κ.ά. Στην ίδια εταιρία για πρώτη φορά δοκίμασε την τύχη του στη σκηνοθεσία στην ταινία Πιασμένος σε καμπαρέ.

Από την Κιστόουν στην Εσανέι και την Μιούτσουαλ

Στις αρχές του 1915 ο Τσάπλιν υπέγραψε συμβόλαιο με την εταιρία Εσανέι με μισθό 1.250 δολάρια την εβδομάδα, πριμ 10.000 δολάρια και κατοχύρωση της πλήρους καλλιτεχνικής του ελευθερίας. Στην εταιρία αυτή γύρισε 15 ταινίες μεταξύ των οποίων Ο αλήτης, με την οποία καθιέρωσε τη φιγούρα του περιπλανώμενου ανέργου. Στον Αλήτη εμφανίζεται για πρώτη φορά και ένα ακόμη στοιχείο που θα επαναληφθεί και σε άλλες ταινίες του Τσάπλιν: ο ήρωας παρεξηγεί τη φιλία της <<αγαπημένης>> του, πιστεύοντας πως είναι ερωτευμένη μαζί του, για να εξαφανιστεί διακριτικά στο τέλος, όταν εμφανίζεται αυτός που εκείνη πραγματικά αγαπά. Στις ταινίες στην Εσανέι παρτενέρ του ήταν η Έντνα Περβάιανς, πρώτη μούσα και ερωμένη του Τσάπλιν.

Το Φεβρουάριο του 1916 ο Τσάρλι Τσάπλιν υπέγραψε συμβόλαιο με την εταιρία Μιούτσουαλ για 12 ταινίες με αμοιβή 10.000 την εβδομάδα και πριμ 150.000 δολάρια. Στην Μιούτσουαλ, όπου παρέμεινε μέχρι το καλοκαίρι του 1917, γύρισε μεταξύ άλλων τις ταινίες Ο μετανάστης, Ο ενεχυροδανειστής, Ο τυχοδιώκτης, Το πατινάζ, Η θεραπεία, Ήσυχος δρόμος κ.ά. Στις ταινίες αυτές, που τις χαρακτηρίζουν οι τρελές καταδιώξεις μέσα σε περιορισμένο χώρο, τελειοποιεί την τεχνική της παντομίμας, τις χορευτικές του ικανότητες και τα διάφορα γκαγκ. Κυρίως όμως οι ταινίες του δεν περιορίζονται πλέον στο κωμικό στοιχείο, αλλά επιπλέον σχολιάζουν διάφορα κοινωνικά προβλήματα, όπως π.χ. ο Μετανάστης στην οποία ο Τσάπλιν έθιξε το θέμα των μεταναστών που ταξίδευαν υπό άθλιες συνθήκες.

Η ώριμη περίοδος

Τον Ιούνιο του 1917 ο Τσάπλιν υπέγραψε με την Φερστ Νάσιοναλ συμβόλαιο 1.000.000 δολαρίων. Η συνεργασία με αυτή την εταιρία ξεκίνησε με την ταινία Σκυλίσια ζωή και ακολούθησαν Ο Σαρλό στρατιώτης, η Μέρα πληρωμής και ο Προσκυνητής.

Τον Αύγουστο του 1920 ο Τσάπλιν ολοκλήρωσε το Χαμίνι, την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, που στοίχισε 300.000 δολάρια και μολονότι δεν προσέλκυσε αρχικά το ενδιαφέρον των διανομέων στην Αμερική, είχε μεγάλη επιτυχία σε ολόκληρο τον κόσμο. Στην ταινία, που συνδυάζει τη σάτιρα με το τραγικό στοιχείο, είναι έντονες οι μνήμες από τη δύσκολη παιδική ηλικία του Τσάπλιν. Το 1925 γύρισε τον Χρυσοθήρα, ταινία που συγκαταλέγεται στις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών, που κόστισε 650.000 και απέφερε περισσότερα από 5.000.000 δολάρια. Και εδώ συνυπάρχει το τραγικό με το κωμικό στοιχείο, αλλά και η σουρεαλιστική τρέλα και η περιπέτεια. Ο Τσάπλιν ξεκίνησε τα γυρίσματα της ταινίας με πρωταγωνίστρια την ανήλικη ηθοποίο Λολίτα ΜακΜάρεϊ, όμως τελικά την αντικατέστησε με την Τζόρτζια Χέιλ αν και αναγκάστηκε να ξαναγυρίσει μεγάλο μέρος από τις σκηνές της ταινίας. Τρία χρόνια αργότερα ακολούθησε το Τσίρκο, στο οποίο ο ήρωας αποτυγχάνει ως επαγγελματίας κλόουν μπροστά στους θεατές, αλλά προκαλεί το γέλιο ως Σαρλό, στην καθημερινή του ζωή. Το Τσίρκο συνέπεσε με την προβολή της πρώτης ταινίας με ήχο (Τραγουδιστής της τζαζ) και ο Τσάπλιν, αν και είχε δηλώσει ότι σιχαίνεται τις ομιλούσες ταινίες καθώς εξαφανίζουν την μεγάλη ομορφιά της σιωπής, επένδυσε μουσικά (συνέθεσε ο ίδιος την μουσική) και έκανε επιλεκτική χρήση των ήχων στην επόμενη ταινία του (Τα φώτα της πόλης-1931). Το 1936 γύρισε τους Μοντέρνους καιρούς, την ταινία στην οποία εμφανίστηκε για τελευταία φορά ως Σαρλό με συμπρωταγωνίστρια την Πολέτ Γκοντάρ.

Τον Οκτώβριο του 1940 προβλήθηκε στη Νέα Υόρκη η ταινία Ο Μεγάλος δικτάτορας, που ο Τσάπλιν είχε ξεκινήσει τρία χρόνια νωρίτερα. Στην ταινία αυτή ο Τσάπλιν γελοιοποιούσε τον Χίτλερ σε μια εποχή που, και στις Η.Π.Α., υπήρχαν πολλοί άνθρωποι που δεν έκρυβαν το θαυμασμό τους για τον Γερμανό δικτάτορα. Ο Μεγάλος δικτάτορας δεν είχε στην Αμερική την αναμενόμενη επιτυχία και απαγορεύτηκε στις χώρες που υπήρχαν ναζιστικά καθεστώτα.

Το 1947, μέσα σε ένα έντονα αρνητικό κλίμα για τον ίδιο, και ενώ διάφοροι συντηρητικοί πολιτικοί ζητούσαν την απέλασή του, γύρισε την ταινία Ο Κύριος Βερντού. Αν και την υπόθεση της ταινίας ο Τσάπλιν την εμπνεύστηκε από τον Λαντρί, έναν Γάλλο δολοφόνο πλούσιων κυριών, ήταν φανερό ότι η ταινία στόχευε σε αρνητικές πλευρές της αμερικανικής κοινωνίας. Ιδιοκτήτες κινηματογραφικών αιθουσών δέχτηκαν πιέσεις για να μην προβάλλουν την ταινία η οποία τελικά είχε παταγώδη εμπορική αποτυχία. Αντίθετα, η ταινία Τα Φώτα της ράμπας, μια ταινία πάνω στα γηρατειά και το θάνατο, που ολοκληρώθηκε πέντε χρόνια αργότερα, είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία, εκτός όμως της Αμερικής, όπου και πάλι πολλοί αιθουσάρχες δεν πρόβαλλαν την ταινία.

Ο Τσάπλιν στην Ευρώπη

Μετά την άρση της βίζας του από το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, ο Τσάπλιν με την τέταρτη σύζυγό του, Όνα, εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στην Ελβετία. Μέχρι το θάνατό του το 1977 γύρισε άλλες δύο ταινίες: την αντιμακαρθική σάτιρα Ένας βασιλιάς στη Νέα Υόρκη (1957) και δέκα χρόνια αργότερα την Κόμισσα του Χονγκ Κονγκ με τη Σοφία Λόρεν και τον Μάρλον Μπράντο.

Το 1975 ανακηρύχτηκε ιππότης από τη βασίλισσα Ελισάβετ.

Προσωπική ζωή του Τσάπλιν

Στη ζωή του Τσάρλι Τσάπλιν υπήρξαν πολλές γυναίκες. Ο Τσάπλιν παντρεύτηκε τέσσερις φορές, όλες με συναδέλφους του. Εκτός των τεσσάρων γάμων του όμως είχε και πολλές άλλες σχέσεις. Συνολικά απέκτησε 11 παιδιά, ένα από τον πρώτο γάμο, που πέθανε λίγες μέρες μετά τη γέννα, δύο από το δεύτερο και οκτώ από τον τρίτο, με την Όνα, κόρη του Ευγένιου Ο’Νηλ, που όταν έγινε ο γάμος, το 1943, ήταν μόλις 18 ετών. Αυτός ο γάμος κράτησε τριάντα τέσσερα χρόνια, μέχρι το θάνατό του Τσάπλιν.

Καθώς ο Τσάπλιν με πολλές από τις ταινίες του έθιγε αρνητικές πλευρές της αμερικανικής κοινωνίας, διάφορες κοινωνικές ομάδες θεωρούσαν ότι θίγονται από το έργο του και έψαχναν αφορμές για να τον χτυπήσουν. Έτσι, όταν μια πρώην ερωμένη του ηθοποιού, η Τζόαν Μπάρι, εισέβαλε με ένα όπλο στο σπίτι του απειλώντας να τον σκοτώσει και στη συνέχεια να αυτοκτονήσει και έπειτα ζήτησε να αναγνωριστεί δικαστικά ότι πατέρας του παιδιού που επρόκειτο να γεννήσει ήταν ο Τσάπλιν, πουριτανικές οργανώσεις γυναικών, σύνδεσμοι παλαιών στρατιωτών καθώς και το ίδιο το FBI την υποστήριξαν. Τελικά το δικαστήριο δικαίωσε την Μπάρι, μολονότι το τεστ αίματος που έγινε για να αποδειχθεί αν ο Τσάπλιν ήταν ο πατέρας ήταν αρνητικό.

Ενδεικτική φιλμογραφία

Ο μετανάστης , 1917

Το Χαμίνι (The Kid), 1921

Μια Γυναίκα από το Παρίσι (A Woman of Paris), 1923

Ο Χρυσοθήρας (The Gold Rush), 1925

Το Τσίρκο (The Circus), 1928

Τα Φώτα της Πόλης (City Lights), 1931

Μοντέρνοι Καιροί (Modern Times), 1936

Ο μεγάλος Δικτάτωρ (The Great Dictator), 1940

Ο κύριος Βερντού (Monsieur Verdoux), 1947

Τα Φώτα της Ράμπας (Limelight), 1952

Ένας βασιλιάς στη Νέα Υόρκη (A King in New York), 1957

 

Πηγή: http://el.wikipedia.org

 

Δείτε τα Videos:

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=rZSQsDvy-ds[/youtube]

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=qNseEVlaCl4&feature=related[/youtube]