Φαινόμαστε λεπτοί, ζυγίζουμε φυσιολογικά αλλά είμαστε πραγματικά αδύνατοι…;

Δημοσιεύτηκε 03.10.2011

Σαρικά Μαρία

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Πέτσιος Δημήτριος Msc

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Αντί εισαγωγής

Φαντάζομαι όλοι σας θα έχετε μια φίλη, μια γνωστή ή θα έχετε ακούσει στη συζήτηση της παρέας για κάποια που δεν παχαίνει ενώ διατρέφεται άστατα. Και σίγουρα τούτη την εποχή τη θαυμάζετε, τη ζηλεύετε ή και τη μισείτε όταν φτάνει η ώρα για τη βραδινή έξοδο, αφού και να ορμήσει στο μπουφέ, θα παραμείνει κομψή. Εάν κιόλας δεν έχει γυμναστεί ποτέ της, θα τη θεωρείτε τη πιο χαρούμενη γυναίκα στον πλανήτη! Σκεφτήκατε όμως ότι τα φαινόμενα πολλές φορές απατούν; Μήπως μερικές φορές υπάρχει μια μικρή παρεξήγηση στα παραπάνω; Εάν κάπου κάπου μπερδεύουμε το σωματότυπο και το βάρος με την υγεία και τις ορολογίες του πάχους, του αδύνατου κτλ;.

Στο Θέμα

Βλέπετε, η σωστή διατροφή είναι αναγκαία αλλά όχι και ικανή συνθήκη για να είναι ένα άτομο «λεπτό». Και το λεπτό δεν είναι πάντα αδύνατο, άρα και υγιές. Μπορεί δηλαδή να μην ευθύνεται ο «απίθανος» μεταβολισμός της εν λόγω φίλης που τρώει λιπαρά και ανθυγιεινά και δεν βάζει γραμμάριο πάνω της, αλλά κάτι άλλο. Και θα συμφωνήσετε πως άνετα μπορούμε να ξεχωρίσουμε ένα λεπτό άνθρωπο από έναν υπέρβαρο ή παχύσαρκο, με μια μάτια. Μπορούμε όμως να ξεχωρίσουμε ένα λεπτό από έναν αδύνατο; Αρκεί άραγε ένα απλό ζύγισμα και μια ματιά στον καθρέφτη για να πούμε ότι είμαστε πραγματικά λιπόσαρκοι οπότε και υγιείς;

Από την αρχή

H εικόνα του σώματος μας, δηλαδή το πώς φαινόμαστε εξωτερικά αλλά και το πόσο ζυγίζουμε είναι τα πρώτα γενικά και ενδεικτικά στοιχεία που χρησιμοποιούμε για να δούμε αν το βάρος μας –και κατ’ επέκταση η υγεία μας- είναι μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια. Όμως, ένα νορμοβαρές άτομο (φυσιολογικού βάρους) δεν είναι απαραίτητα και ισχνό, δηλαδή «άπαχο».

Πάλι μπέρδεμα;

Πολύ απλά η υγεία μας δεν εξαρτάται μόνο από το αν το βάρος του σώματος μας είναι φυσιολογικό, αλλά περισσότερο από τι απαρτίζεται αυτό το βάρος. Με λίγα λόγια πόσο από αυτό το βάρος είναι λίπος -και πως κατανέμεται στο σώμα-, πόσο είναι νερό και πόσο είναι μύες. Λόγου χάριν υπάρχουν πολλές γυναίκες που ενώ έχουν αδύνατο σώμα και λεπτό σκελετό εμφανίζουν αυξημένο σωματικό λίπος, κυρίως ενδοσπλαγχνικά (γύρω από τη περιοχή της κοιλιάς). Το δε βάρος μπορεί να βρίσκεται μέσα ή οριακά κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα.

Πετσί και κόκκαλο ή καλοφαγάς;

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως “skinny fat” (ισχνός-λιπαρός) ή “normal weight obesity” (παχυσαρκία νορμάλ βάρους) και παρατηρείται συχνά σε γυναίκες στην κλιμακτήριο ή αδύνατες κοπέλες και μοντέλα που τρώνε λιπαρά φαγητά και σνάκ δεν παχαίνουν. Τουλάχιστον εξωτερικά, μιας και έτσι φαίνεται, αφού εσωτερικά αυτό μπορεί να μην ισχύει! Στην περίπτωση αυτή του «skinny fat» ή «normal weight obesity» ένα άτομο μπορεί να είναι λεπτό στην εικόνα και στο βάρος αλλά στην ουσία να είναι παχύσαρκο καθώς παρουσιάζει αυξημένο ποσοστό λίπους γύρω από τα ζωτικά όργανα. Άλλωστε η μεγάλη συγκέντρωση λίπους ενδοσπλαγχνικά είναι αυτή που σχετίζεται άμεσα με νοσήματα που συνοδεύουν την παχυσαρκία.

Τώρα μάλιστα

Πως όμως μπορούμε να ξέρουμε αν έχουμε παραπάνω λίπος στο σώμα μας; Η απάντηση βρίσκεται στον υπολογισμό του ποσού λιπώδους ιστού του οργανισμού μας. Πιο απλά, μπορούμε να μετρήσουμε το σωματικό λίπος με διάφορες μεθόδους, όπως με μετρήσεις δερματικών πτυχών, είτε με βιοηλεκτρική εμπέδηση (BIA), είτε με διπλής ενέργειας απορροφησιομετρία (DEXA) κ.α. Τα παραπάνω όμως απαιτούν εξοπλισμό και σίγουρα κάποιον ειδικό. Και αφού ο καθρέφτης και η ζυγαριά δεν είναι αρκετά, θα πρέπει να καταφύγουμε στη διάγνωση από τρίτους;

Απλά και πρακτικά

Όχι απαραίτητα. Μια άλλη παράμετρος που χρησιμοποιείται ως ένδειξη για την ύπαρξη αυξημένου λίπους στο σώμα και ειδικά σπλαγχνικά (ενδοκοιλιακά), είναι η μέτρηση της περιφέρειας της μέσης. Το μόνο που θα χρειαστείτε είναι μια απλή μεζούρα (μη ελαστική) και μια σωστή μέτρηση (πάνω από τον αφαλό). Σε γενικές γραμμές, η περιφέρεια μέσης πάνω από 80 cm για τις γυναίκες και πάνω από 94cm για τους άνδρες υπαγορεύει περίσσεια ενδοκοιλιακού λίπους, το οποίο με τη σειρά του υποδηλώνει την ύπαρξη παχυσαρκίας.

Τελικά, λεπτός ή παχύς;

Καλό θα ήταν για όσους αναρωτιούνται αν το βάρος τους αντανακλά πράγματι ένα υγιές και φυσιολογικό σώμα να το επιβεβαιώσουν κάνοντας απλά μέτρηση του ποσοστού σωματικού λίπους και μετρώντας τη περιφέρεια μέσης με μια απλή μεζούρα. Το σίγουρο όμως είναι ότι υιοθετώντας μια ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με συστηματική φυσική δραστηριότητα μπορούμε να εξασφαλίσουμε ένα υγιές σώμα χωρίς περιττά κιλά λίπους.

 

Πηγή: http://www.inboxmag.gr

 

Add your comment